Các tiêu chuẩn token ERC trên mạng Ethereum là gì?

Những bước khởi đầu trong không gian crypto đôi khi có thể gây bối rối. Vì vậy, trong phạm vi bài viết này, hãy cùng xem xét các thuật ngữ như token standards, ERC20, ERC721,…Tất cả những khái niệm này có thể nghe khá xa lạ vào lúc này, nhưng trên thực tế chúng sẽ trở nên rất đơn giản khi bạn hiểu được vai trò của chúng.

Vậy ERC tokens là gì? Sau đây, chúng ta hãy cùng giải thích theo cách đơn giản và dễ hiểu nhất.

Hiểu về blockchain coins và tokens

Ban đầu là coins. Câu chuyện bắt đầu với Bitcoin – mạng blockchain đầu tiên trên thế giới. Thiết kế của Bitcoin nhằm cho phép mọi người thực hiện các khoản thanh toán ngang hàng (peer-to-peer) trên phạm vi toàn cầu bằng chính đồng tiền gốc của mạng lưới, cũng được gọi là Bitcoin hoặc BTC. Sau đó, các blockchain tương tự ra đời như Litecoin (LTC) và Dogecoin (DOGE), cung cấp những trường hợp sử dụng tương tự.

Tất cả những loại tiền điện tử tồn tại trên blockchain riêng của chính chúng đều được gọi là coins.

Sau đó xuất hiện Ethereum, nền tảng đã giới thiệu khái niệm ứng dụng phi tập trung (dApps) và các giao thức blockchain mà người dùng có thể tương tác thông qua ví Ethereum (ETH). Mặc dù blockchain Ethereum cũng có “coin” riêng của mình là ETH, có thể được sử dụng tương tự như BTC, nhưng trường hợp sử dụng chính của ETH là đóng vai trò gas để cung cấp năng lượng cho các giao dịch và hoạt động trên các ứng dụng và giao thức được xây dựng trên mạng lưới.

Bên cạnh đó, các nhà phát triển ứng dụng còn có thể tạo ra đồng tiền trong ứng dụng không có blockchain riêng, mà thay vào đó được lưu trữ trực tiếp trên Ethereum. Ethereum cũng cho phép người dùng tạo ra những dạng tài sản kỹ thuật số độc lập khác, có thể được lưu trữ bất biến trên blockchain Ethereum.

Những đồng tiền trong ứng dụng hoặc tài sản kỹ thuật số được tạo ra và lưu trữ trên Ethereum như vậy được gọi là tokens. Tóm lại, một tài sản crypto có blockchain riêng được gọi là coin, còn tất cả các tài sản được tạo ra trên blockchain của bên thứ ba thì được gọi là tokens. Tuy nhiên, nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn, hãy tham khảo bài viết đầy đủ về coins vs tokens.

Token Ethereum là gì? Tiêu chuẩn ERC được giải thích

Hệ sinh thái Ethereum mang tính phi tập trung, nhưng nó vẫn cần một cơ chế để đặt ra quy tắc, đề xuất nâng cấp và thiết lập các tiêu chuẩn nhằm xác định những gì có thể thực hiện trên blockchain.

Để làm được điều đó, chính cộng đồng người dùng Ethereum cần tạo ra các Ethereum Improvement Proposals (EIPs) – tức Đề xuất cải tiến Ethereum sau đó thảo luận chi tiết về chúng và tiến hành bỏ phiếu để quyết định từ chối hoặc triển khai.

Hiện nay có nhiều loại EIP khác nhau dành cho các danh mục cải tiến và bổ sung khác nhau. Một trong số đó được các nhà phát triển cốt lõi của Ethereum xác định nhằm đề xuất, thảo luận và triển khai các tiêu chuẩn kỹ thuật cho việc tạo token, smart contract, ứng dụng, định dạng ví,…trên Ethereum.

Phân nhóm này của EIP được gọi là Ethereum Request for Comments (Yêu cầu bình luận), hay ERC. Cho đến nay đã có rất nhiều ERC được đưa ra để thiết lập các tiêu chuẩn token có thể được tạo trên Ethereum. Vì vậy, mọi token được tạo trên Ethereum đều phải tuân theo các tiêu chuẩn ERC này, và do đó chúng được gọi là ERC tokens.

Hiện nay có ba tiêu chuẩn ERC phổ biến nhất trên Ethereum: ERC-20, ERC-721 và ERC-1155. Nếu bạn còn thắc mắc, thì các con số đi sau ERC đơn giản chỉ là số thứ tự của các đề xuất “request for comments” đã đưa ra các tiêu chuẩn này. Nhưng các tiêu chuẩn này thực sự có ý nghĩa gì, và tại sao chúng lại cần thiết? Hãy cùng tìm hiểu.

Tìm hiểu các tiêu chuẩn ERC Token

ERC-20: Tiêu chuẩn fungible token (token có thể thay thế)

Được triển khai lần đầu vào năm 2015, ERC-20 là tiêu chuẩn token cho phép các nhà phát triển tạo ra các token có tính thay thế (fungible tokens) cho ứng dụng hoặc giao thức xây dựng trên Ethereum.

Điều đó nghĩa là gì?

Trước hết, bạn có thể hình dung fungible tokens giống như một loại tiền tệ thông thường dựa trên blockchain. Thuật ngữ “fungible” đơn giản có nghĩa là một đơn vị token có thể được thay thế bằng bất kỳ đơn vị nào khác của cùng token đó, bởi vì chúng đại diện cho cùng một giá trị.

Một ví dụ điển hình là stablecoin. Tương tự, hãy lấy ví dụ về các tài sản crypto như UNI hoặc LINK — đây là các ERC-20 tokens của những giao thức Ethereum như Uniswap hoặc Chainlink. Mỗi token này đều fungible, bởi vì 1 UNI hoặc 1 LINK luôn có giá trị bằng bất kỳ UNI hoặc LINK nào khác.

Điều đó có nghĩa là bạn có thể trao đổi các token này theo tỷ lệ 1:1. Không quan trọng bạn sở hữu UNI nào, bởi vì giá trị cơ bản của chúng luôn giống hệt nhau.

ERC-721: Tiêu chuẩn non-fungible token (token không thể thay thế)

Khi các trường hợp sử dụng của blockchain ngày càng mở rộng, đã xuất hiện nhu cầu token hóa và biểu diễn dữ liệu độc nhất trên blockchain.

Vì vậy, tiêu chuẩn ERC-721 đã được giới thiệu. Tiêu chuẩn này cho phép tạo ra non-fungible tokens (NFTs) – tức token không thể thay thế. Đây là những token mang giá trị độc nhất, đóng vai trò như các đối tượng kỹ thuật số duy nhất có thể xác minh, và không thể hoán đổi cho nhau giống như token ERC-20.

Ví dụ, giả sử bạn muốn biểu diễn một tác phẩm nghệ thuật số trên blockchain. Rõ ràng bạn không thể sử dụng token ERC-20 để làm điều đó. Thay vào đó, bạn có thể sử dụng ERC-721 để tạo ra một tác phẩm NFT. NFT này có thể chứng minh tính xác thực của tác phẩm nghệ thuật cũng như lịch sử quyền sở hữu của nó.

Vì hồ sơ sở hữu và danh tính của NFT được lưu trữ bất biến trên blockchain, nên việc giả mạo tác phẩm gốc của nghệ sĩ gần như là không thể.

ERC-1155: Tiêu chuẩn semi-fungible token (token bán thay thế)

Vấn đề của ERC-20 và ERC-721 là mỗi smart contract chỉ có thể hỗ trợ một loại token duy nhất hoặc fungible, hoặc non-fungible. Do đó, mỗi khi bạn muốn triển khai một token mới, bạn cần phải viết một smart contract mới.

Ngoài ra, hai tiêu chuẩn này không cung cấp cách tạo ra semi-fungible tokens. Chính vì vậy, tiêu chuẩn ERC-1155 đã được phát triển.

ERC-1155 cho phép nhà phát triển Ethereum tạo fungible, semi-fungible và non-fungible tokens bằng cùng một tiêu chuẩn. Hơn nữa, với ERC-1155, bạn có thể tạo một smart contract duy nhất để hỗ trợ nhiều loại token khác nhau, mỗi loại có thể được cấu hình riêng biệt. Điều này giảm đáng kể độ phức tạp trong quá trình tạo token. Nghe có vẻ hơi phức tạp đúng không? Hãy đơn giản hóa.

Giả sử một nhà phát triển muốn xây dựng một trò chơi NFT. Họ dự định tạo một token fungible làm tiền tệ trong game, nhiều token non-fungible cho các tài sản độc đáo trong game như skin, vũ khí, vật phẩm,…

Nếu họ sử dụng ERC-20 và ERC-721, họ sẽ phải viết nhiều smart contract khác nhau cho từng loại tài sản mới. Nhưng nếu sử dụng ERC-1155, họ chỉ cần một smart contract duy nhất để hỗ trợ tất cả các loại token trong game.

Điều này không có nghĩa là một tiêu chuẩn tốt hơn tiêu chuẩn khác. Đơn giản là mỗi tiêu chuẩn phục vụ những mục đích khác nhau.

Những khả năng vô hạn trên Ethereum

Ethereum đã đưa công nghệ blockchain vượt xa khỏi phạm vi chỉ là một công nghệ dành cho tiền kỹ thuật số an toàn.

Ngoài ra, khả năng đề xuất và thiết lập các tiêu chuẩn token mới cũng tạo thêm không gian cho những trường hợp sử dụng hoàn toàn mới của mạng Ethereum.

Nhờ vào sự đổi mới này, ngày nay một nghệ sĩ có thể tạo ra token độc nhất đại diện cho tác phẩm nghệ thuật của mình. Các nhà sáng tạo có thể thể hiện tính khan hiếm của sản phẩm và kiếm tiền từ tác phẩm của họ.

Nhà phát triển game có thể mang giá trị thế giới thực vào trò chơi thông qua vật phẩm trong game và thậm chí có thể xây dựng một nền kinh tế hoàn toàn mới trên internet do người dùng quản trị.

Đây là những điều trước đây chưa từng được nghĩ tới hoặc triển khai trong thực tế.