Những stablecoin tốt nhất (bạn nên biết)

USD Coin (USDC) là một stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định (fiat-collateralized) và được neo giá theo Đô la Mỹ (USD). Đồng coin này được phát hành lần đầu vào ngày 26 tháng 9 năm 2018, là kết quả của sự hợp tác giữa Circle và Coinbase.

USDC được thiết kế nhằm token hóa Đô la Mỹ, cho phép USD có thể được sử dụng trên các blockchain công khai và trên internet.

• Mã token: USDC
• Tổ chức phát hành: Circle
• Năm ra mắt: 2018
• Vốn hóa thị trường: 32 tỷ USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum, Avalanche, Solana, Algorand, TRON, Stellar
• Loại stablecoin: Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định

DAI là một stablecoin phi tập trung (decentralized stablecoin) được phát hành bởi MakerDAO, ra mắt vào tháng 12 năm 2017. Đồng coin này duy trì mức neo giá mềm (soft peg) với Đô la Mỹ và hiện có vốn hóa thị trường hơn 5 tỷ USD.

DAI hoạt động trên blockchain Ethereum dưới dạng token ERC-20, nhưng cũng có thể được sử dụng trên các blockchain khác thông qua các cầu nối cross-chain.

• Mã token: DAI
• Tổ chức phát hành: MakerDAO
• Năm ra mắt: 2017
• Vốn hóa thị trường: 5,35 tỷ USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum (ERC-20)
• Loại stablecoin: Stablecoin thuật toán (thế chấp đa tài sản)

First Digital USD (FDUSD) là một stablecoin được phát hành bởi First Digital Trust Limited, một công ty tài chính có trụ sở tại Hồng Kông. Đồng coin này được ra mắt vào ngày 1 tháng 6 năm 2023 và nhanh chóng trở nên nổi bật khi đạt vốn hóa thị trường 3,85 tỷ USD vào tháng 5 năm 2024.

Gần đây, FDUSD đã mở rộng sang mạng Sui, trở thành stablecoin native 1:1 đầu tiên trên Sui. Sự ổn định của FDUSD được hỗ trợ bởi dự trữ tiền mặt và các khoản đầu tư vào trái phiếu Kho bạc Hoa Kỳ (U.S. Treasuries). Tuy nhiên, S&P Global Ratings đánh giá khả năng duy trì mức neo giá với USD của FDUSD ở mức “bị hạn chế” (constrained).

• Mã token: FDUSD
• Tổ chức phát hành: First Digital Trust Limited
• Năm ra mắt: 2023
• Vốn hóa thị trường: 3,2 tỷ USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum (ERC-20), BNB Chain (BEP-20), Sui
• Loại stablecoin: Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định 

USDD là một stablecoin phi tập trung được quản trị bởi TRON DAO Reserve và có mối liên hệ chặt chẽ với blockchain TRON. Đồng coin này được doanh nhân Trung Quốc Justin Sun ra mắt.

USDD hiện có vốn hóa thị trường khoảng 725 triệu USD. Ban đầu được phát hành trên mạng TRON, nhưng hiện nay nó cũng có mặt trên nhiều blockchain lớn khác.

• Mã token: USDD
• Tổ chức phát hành: TRON DAO Reserve
• Năm ra mắt: 2022
• Vốn hóa thị trường: 729,88 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: TRON, BNB, Ethereum, Avalanche, Arbitrum
• Loại stablecoin : Stablecoin thuật toán

TrueUSD (TUSD) là một đồng tiền kỹ thuật số được neo giá theo Đô la Mỹ, mang lại tính ổn định và minh bạch thông qua các chứng thực dự trữ theo thời gian thực (real-time attestations).

TUSD được phát hành bởi TrustToken, hiện hoạt động dưới tên ArchBlock, và ra mắt vào giữa năm 2018. Nền tảng này tăng cường tính minh bạch thông qua các cuộc kiểm toán và chứng thực thường xuyên từ các công ty kiểm toán độc lập.

• Mã token: TUSD
• Tổ chức phát hành: ArchBlock
• Năm ra mắt: 2018
• Vốn hóa thị trường: 498 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum, BNB Chain
• Loại stablecoin: Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định 

Frax (FRAX) là một stablecoin độc đáo kết hợp cơ chế stablecoin thế chấp bằng tài sản và stablecoin thuật toán, với mục tiêu tạo ra một loại tiền on-chain ổn định, có khả năng mở rộng và không cần sự tin cậy (trustless).

FRAX được phát hành bởi Frax Finance và ra mắt vào tháng 12 năm 2020.

Bảo mật và tính phi tập trung của giao thức được hỗ trợ bởi cơ chế quản trị, cho phép những người nắm giữ token FXS tham gia ảnh hưởng đến các quyết định và tham số quan trọng của hệ thống, từ đó đảm bảo sự tham gia và giám sát mạnh mẽ từ cộng đồng.

• Mã token: FRAX
• Tổ chức phát hành: Frax Finance
• Năm ra mắt: 2020
• Vốn hóa thị trường: 648 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum, BNB Chain
• Loại stablecoin: Hybrid Stablecoin (stablecoin lai) = Fiat (tiền pháp định) + Algorithmic (thuật toán)

*Hybrid Stablecoin: Stablecoin có giá trị được đảm bảo bằng cách kết hợp hai hay nhiều phương pháp trên như tiền pháp định (fiat), tiền điện tử, hàng hoá hoặc thuật toán.

PYUSD là mã stablecoin của PayPal USD, được phát hành bởi Paxos Trust Company và ra mắt vào tháng 8 năm 2023. PYUSD được bảo chứng hoàn toàn bằng tiền gửi Đô la Mỹ, trái phiếu Kho bạc Hoa Kỳ ngắn hạn (short-term U.S. Treasuries) và các tài sản tương đương tiền mặt, nhằm đảm bảo giá trị của nó luôn neo theo USD với tỷ lệ 1:1.

Về bảo mật và mức độ phi tập trung, PYUSD được hưởng lợi từ sự giám sát pháp lý của Sở Dịch vụ Tài chính Bang New York (New York State Department of Financial Services). Tuy nhiên, đây vẫn là một stablecoin tập trung, vì việc phát hành và quản lý được thực hiện bởi một tổ chức duy nhất là Paxos Trust Company.

• Mã token (Ticker): PYUSD
• Tổ chức phát hành (Issuer): Paxos Trust Company
• Năm ra mắt (Launch Date): 2023
• Vốn hóa thị trường (Market Cap): 399 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ (Supported Blockchains): Ethereum (ERC-20)
• Loại stablecoin (Type of Stablecoin): Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định 

Pax Dollar (USDP) là một stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định do Paxos phát hành vào tháng 9 năm 2018. Mã token của Pax Dollar là USDP.

Stablecoin này được bảo chứng hoàn toàn bằng Đô la Mỹ được lưu trữ trong các tài khoản ngân hàng tại Hoa Kỳ do Paxos sở hữu, đảm bảo tỷ lệ 1:1 với USD.

Mặc dù hoạt động trong khung pháp lý rõ ràng, USDP vẫn là một stablecoin tập trung, vì việc phát hành và quản lý dự trữ đều do Paxos kiểm soát.

• Mã token: USDP
• Tổ chức phát hành: Paxos Trust Company
• Năm ra mắt: 2018
• Vốn hóa thị trường: 145 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum (ERC-20), Binance Smart Chain
• Loại stablecoin: Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định 

Liquity USD (LUSD) là một stablecoin phi tập trung được giới thiệu bởi Liquity Protocol vào năm 2021. Stablecoin này được thiết kế để duy trì giá trị 1:1 với Đô la Mỹ, và chỉ sử dụng Ethereum (ETH) làm tài sản thế chấp.

Vốn hóa thị trường của LUSD phản ánh mức độ chấp nhận ngày càng tăng trong cộng đồng crypto, đặc biệt là những người ưu tiên khả năng chống kiểm duyệt (censorship resistance) và tính ổn định.

Là một stablecoin phi tập trung hoàn toàn, LUSD mang đến một giải pháp thay thế mạnh mẽ cho các stablecoin tập trung hoặc được thế chấp bằng tiền pháp định, đồng thời duy trì tính bảo mật và phi tập trung thông qua Liquity Protocol.

• Mã token: LUSD
• Tổ chức phát hành: Liquity Protocol
• Năm ra mắt: 2021
• Vốn hóa thị trường: 83 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum
• Loại stablecoin: Stablecoin thế chấp bằng crypto (Crypto-collateralized)

USDA, khác với các loại tiền điện tử có biến động mạnh như Bitcoin hoặc Ethereum, là một stablecoin theo dõi giá của Đô la Mỹ, mang lại sự ổn định cho các giao dịch trên blockchain.

Mức neo giá này được duy trì thông qua dự trữ bao gồm trái phiếu Kho bạc được token hóa (tokenized Treasury Bills), trái phiếu chính phủ (RWAs), Ethereum, Bitcoin và các stablecoin thanh khoản khác được neo theo USD. Ngoài ra, các cơ chế ổn định được thực thi thông qua smart contract đã trải qua nhiều cuộc kiểm toán.

Bên cạnh yếu tố ổn định, USDA còn cung cấp một giải pháp tiết kiệm bằng Đô la on-chain không cần cấp phép, cho phép người dùng tạo lợi suất thụ động. Stablecoin này được phát hành bởi Angle Protocol, một giao thức nổi tiếng với hạ tầng stablecoin có độ bền và khả năng chống chịu cao.

• Mã token: USDA
• Tổ chức phát hành: Angle Protocol
• Năm ra mắt: 2024
• Vốn hóa thị trường: 30 triệu USD
• Blockchain hỗ trợ: Ethereum, Arbitrum, Optimism, Base, Polygon, Polygon zkEVM, BNB, Avalanche, Linea, Celo
• Loại stablecoin: Stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định

Bảo mật của stablecoin là yếu tố cực kỳ quan trọng. Trước hết, hãy đảm bảo rằng stablecoin bạn lựa chọn đến từ những dự án uy tín. Không nên mua những stablecoin mà bạn chưa từng nghe đến, vì chúng có thể không an toàn như những gì chúng tuyên bố.

Tiếp theo, cần lưu ý rằng những stablecoin phụ thuộc vào smart contract luôn có nguy cơ tồn tại lỗi trong mã nguồn (code bugs). Các stablecoin thuật toán (algorithmic) và stablecoin thế chấp bằng crypto (crypto-backed) đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các rủi ro này.

Ví dụ, giao thức stablecoin Beanstalk từng bị khai thác thông qua một cuộc tấn công flash loan. Kẻ tấn công đã vay một lượng lớn token quản trị của Beanstalk thông qua flash loan từ Aave, từ đó có đủ quyền biểu quyết để thông qua một đề xuất độc hại, cho phép họ chiếm đoạt quỹ của giao thức.

Cuối cùng, việc hiểu rõ cách các khoản dự trữ được quản lý và kiểm toán là điều rất quan trọng. Vì vậy, phần lớn các stablecoin uy tín sẽ trải qua các cuộc kiểm toán định kỳ, chẳng hạn như kiểm toán proof-of-reserves, đồng thời công bố chi tiết về dự trữ của họ theo định kỳ nhằm đảm bảo tính minh bạch.

Mỗi stablecoin tiếp cận vấn đề phi tập trung theo những cách khác nhau. Một số stablecoin được thế chấp bằng tiền pháp định và được phát hành, quản lý bởi các tổ chức tập trung, trong khi những stablecoin khác dựa trên thuật toán và được quản lý bởi các DAO (Decentralized Autonomous Organizations).

Những phương pháp này tác động rất khác nhau đến mức độ phi tập trung của stablecoin.

Mặc dù stablecoin thuật toán thường có mức độ phi tập trung cao nhất, một số stablecoin thế chấp bằng crypto cũng cố gắng cung cấp giải pháp phi tập trung. Tuy nhiên, việc được thế chấp bằng crypto không đồng nghĩa với việc stablecoin đó hoàn toàn phi tập trung.

Thông thường, stablecoin thế chấp bằng crypto được hỗ trợ bởi nhiều loại tiền điện tử khác nhau, trong đó có thể bao gồm các stablecoin khác. Điều này khiến chúng phụ thuộc vào mức độ bảo mật và tính phi tập trung của các loại crypto làm tài sản thế chấp.

Nếu một stablecoin được hỗ trợ bởi tiền pháp định, sự biến động mạnh của thị trường có thể dẫn đến tình trạng mất neo giá (depegging). Ngoài ra, nếu stablecoin đó được thế chấp bằng một stablecoin fiat-backed có tổ chức phát hành tập trung, thì nó không còn hoàn toàn phi tập trung nữa, và sẽ chịu rủi ro đối tác (counterparty risk) tương tự như tài sản backing của nó, dù ở mức độ thấp hơn.

Stablecoin phi tập trung thường được quản lý bởi DAO thay vì các tổ chức tập trung. Với mô hình này, những người nắm giữ token quản trị (governance tokens) có thể bỏ phiếu cho các vấn đề quan trọng, chẳng hạn như thay đổi giao thức, loại tài sản thế chấp hoặc cơ chế ổn định giá.

Ví dụ, trong MakerDAO, những người nắm giữ token MKR tham gia các quyết định quản trị ảnh hưởng đến stablecoin DAI.

Tuy nhiên, việc sử dụng DAO cũng mang lại một số rủi ro bổ sung. Mặc dù DAO hướng tới việc phân quyền và dân chủ hóa quá trình quản trị, chúng không phải lúc nào cũng hoàn hảo.

Một số ít holder sở hữu lượng token lớn (“whales”) có thể ảnh hưởng mạnh đến các quyết định của DAO, dẫn đến sự tập trung quyền lực hoặc khả năng thao túng. Ngoài ra, smart contract làm nền tảng cho DAO cũng có thể tồn tại lỗi hoặc lỗ hổng bảo mật, và nếu bị khai thác, chúng có thể gây ra tổn thất tài chính lớn.

Trong một số trường hợp, việc triển khai smart contract sai cách thậm chí có thể dẫn đến sự sụp đổ của cả DAO.

Stablecoin quan trọng vì chúng cung cấp một tài sản on-chain có giá trị ổn định, biến động thấp và được neo theo tiền pháp định.

Stablecoin hoạt động bằng cách neo giá trị của chúng với một tài sản dự trữ, chẳng hạn như tiền pháp định, hàng hóa hoặc các loại tiền điện tử khác, thông qua cơ chế thế chấp hoặc thuật toán.

Stablecoin thường được xem là an toàn để sử dụng, nhưng mức độ an toàn của chúng phụ thuộc vào công nghệ nền tảng, tính minh bạch của dự trữ và cách quản lý của tổ chức phát hành.

Stablecoin được tạo ra khi người dùng gửi tài sản thế chấp (fiat, crypto hoặc các loại tài sản khác) cho tổ chức phát hành, sau đó stablecoin mới sẽ được mint (phát hành).

Giá trị của stablecoin được duy trì bằng cách quản lý dự trữ và đảm bảo giá của stablecoin luôn neo theo tài sản dự trữ.