Những ý chính:
Có rất nhiều cách khác nhau để những kẻ lừa đảo tinh vi đánh cắp tài sản crypto của bạn. Vậy làm thế nào để tránh trở thành nạn nhân? Trong bài viết này, DigiBit sẽ giải thích những phương thức phổ biến mà crypto bị đánh cắp, đồng thời hướng dẫn bạn cách tự bảo vệ mình.
Chúng ta đều đã quá quen thuộc với nguyên tắc cơ bản: mức độ an toàn của tài sản crypto phụ thuộc vào ví lưu trữ của bạn. Tuy nhiên, cần hiểu rằng vẫn tồn tại những mối đe dọa mà ngay cả ví tiền mã hóa cũng không thể bảo vệ bạn hoàn toàn kể cả ví Ledger.
Vì vậy, có lẽ bạn đang tự hỏi: “Làm thế nào ai đó có thể đánh cắp crypto của tôi? Liệu tôi có thực sự an toàn không?”
Cách duy nhất để bảo vệ bản thân trước những kẻ trộm crypto là hiểu rõ các loại mối đe dọa đang tồn tại. Đồng thời, bạn cần trang bị cho mình những biện pháp phòng thủ phù hợp. Ví tiền mã hóa và kiến thức cá nhân của bạn phải phối hợp với nhau để đảm bảo tài sản luôn nằm trong quyền kiểm soát của chính bạn.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số hình thức lừa đảo crypto rất khó nhận biết, và việc sở hữu một chiếc ví phần cứng an toàn không phải lúc nào cũng đủ để bảo vệ bạn. Vì thế, trong bài viết này, Ledger Academy sẽ giải thích chính xác những cách mà kẻ xấu có thể đánh cắp crypto của bạn cũng như các biện pháp để phòng tránh.
Tiền điện tử bị đánh cắp như thế nào?
Có khá nhiều cách khiến tài sản crypto của bạn bị đánh cắp. Bạn có thể nghĩ rằng những điều này có thể xảy ra với bất kỳ ai. Tuy nhiên, phần lớn các vụ lừa đảo lại phổ biến đến mức nhiều người không nhận ra rằng chúng hoàn toàn có thể phòng tránh được. Vậy thực tế hacker đánh cắp crypto của người khác bằng cách nào?
Truy cập khóa riêng tư thông qua Internet
Kết nối internet chính là mối đe dọa lớn nhất đối với khóa riêng tư của bạn. Bất kỳ thứ gì được kết nối với internet bao gồm cả ví tiền mã hóa đều có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng. Đơn giản là như vậy. Do ví phần mềm lưu trữ khóa riêng tư trên chính thiết bị chủ, chúng đặc biệt dễ bị tổn thương trước những loại tấn công này.
Cách hiệu quả nhất để giữ an toàn cho khóa riêng tư là sử dụng một chiếc ví không kết nối internet. Toàn bộ triết lý hoạt động của ví cứng như Ledger là giữ khóa riêng tư và cụm từ khôi phục (recovery phrase) luôn ở trạng thái ngoại tuyến (offline), tách biệt hoàn toàn khỏi các mối đe dọa trên không gian mạng.
Nhấp vào liên kết độc hại
Việc nhấp vào một đường link độc hại có thể dẫn bạn đến một trang web giả mạo (phishing website). Trang web này có thể yêu cầu bạn tải xuống các tệp tin chứa mã độc, từ đó giúp hacker giành quyền truy cập vào thiết bị Web2 của bạn và khiến khóa riêng tư gặp rủi ro. Nếu hacker kiểm soát được máy tính hoặc điện thoại thông minh của bạn, họ thậm chí có thể tạo ra các tình huống khiến bạn tự nguyện tiết lộ Seed Phrase thông qua các kỹ thuật thao túng tâm lý.
Cách tốt nhất để tránh điều này là không sử dụng cùng một thiết bị cho cả việc lướt web và quản lý tài sản crypto. Nhờ đó, nếu một thiết bị bị nhiễm mã độc, nó vẫn sẽ được tách biệt hoàn toàn khỏi nguồn tài sản của bạn.
Ký các giao dịch đáng ngờ
Trước khi ký bất kỳ giao dịch blockchain nào, hãy kiểm tra thật kỹ, không chỉ một lần mà nhiều lần trước khi nhấn nút xác nhận. Một số chữ ký giao dịch có vẻ vô hại, nhưng thực tế có thể đang trao cho kẻ lừa đảo cơ hội đánh cắp tài sản của bạn. Nếu nghi ngờ mình đã ký nhầm một giao dịch không nên ký, hãy kiểm tra các quyền cấp phép (approvals) và thu hồi (revoke) chúng nếu cần thiết.
Một trong những cách hiệu quả nhất để tránh ký phải giao dịch độc hại là hiểu rõ từng chức năng của smart contract. Chỉ cần dành thời gian tìm hiểu những quyền mà bạn đang cấp cho hợp đồng thông minh, bạn đã có thể giảm đáng kể nguy cơ bị lừa đảo.
Các vụ tấn công nhằm vào nền tảng lưu ký
Khi bạn cấp quyền cho một nền tảng truy cập tài sản của mình, bạn đang đặt niềm tin vào hệ thống bảo mật của nền tảng đó. Ví dụ, nếu sử dụng ví lưu ký (Custodial Wallet), bạn đang giao quyền quản lý khóa riêng tư cho một thực thể tập trung. Nếu thực thể đó bị tấn công, tài sản crypto của bạn cũng có thể bị đánh cắp.
Bằng cách sử dụng các ví tự lưu ký như các thiết bị Ledger, bạn có thể tránh được rủi ro mất tài sản do các nền tảng tập trung gặp sự cố bảo mật.
Lỗi hợp đồng thông minh trên các nền tảng blockchain
Khi ký các quyền cấp phép bằng ví của mình, bạn cho phép các nền tảng truy cập vào tài sản của bạn. Điều này thường không gây vấn đề đối với các nền tảng uy tín hoặc các cầu nối blockchain (blockchain bridge) đáng tin cậy. Tuy nhiên, nếu hợp đồng thông minh chứa lỗi bảo mật, nó có thể tạo cơ hội để hacker chiếm đoạt tài sản của bạn. Dù không phải lúc nào bạn cũng có thể tránh hoàn toàn các lỗi này, nhưng việc thường xuyên cập nhật tin tức blockchain sẽ giúp bạn nhận biết sớm các lỗ hổng và vụ khai thác đang diễn ra.
Hacker đánh cắp crypto như thế nào?
Không phải hacker nào cũng tấn công hệ thống hay viết mã độc. Một số hacker chọn cách tấn công con người. Các cuộc tấn công kỹ thuật thao túng tâm lý là hình thức mà kẻ lừa đảo tạo ra những tình huống giả nhằm giành được sự tin tưởng của bạn. Về bản chất, chúng khiến bạn tự mở cánh cửa dẫn đến tài sản của chính mình dưới những lý do hoàn toàn giả tạo. Đây chính là cách hoạt động của các hình thức tấn công như phishing và pharming.
Blind signing (Ký mù): thiên đường của những kẻ lừa đảo
Hợp đồng thông minh đã tạo nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái DApp mà chúng ta đang sử dụng ngày nay. Tuy nhiên, nó cũng mang theo một hạn chế đáng kể. Không phải mọi chữ ký smart contract đều dễ hiểu đối với con người, đồng nghĩa với việc bạn không thể chắc chắn 100% mình đang ký vào điều gì. Hiện tượng này được gọi là Blind signing. Những kẻ lừa đảo lợi dụng chính điểm mù này bằng cách tạo ra các tình huống khiến bạn tin rằng mình đang phê duyệt một giao dịch hợp pháp. Ví dụ, bạn có thể nghĩ rằng mình đang đào một NFT, nhưng thực chất hợp đồng thông minh lại được thiết kế để đánh cắp tài sản crypto của bạn.
Các thiết bị Ledger hỗ trợ clear signing. Tính năng này mang lại mức độ minh bạch cao hơn bao giờ hết khi bạn tương tác trong hệ sinh thái Ledger, đồng thời bổ sung thêm một lớp bảo vệ quan trọng trước các cuộc tấn công kỹ thuật thao túng tâm lý. Tuy nhiên, dù Ledger có an toàn và minh bạch đến đâu, thiết bị vẫn không thể ngăn chặn việc kẻ lừa đảo lấy được khóa riêng tư nếu chính bạn là người trao cho họ quyền truy cập.
Đó là lý do vì sao việc học cách đọc smart contract và tránh blind signing lại quan trọng đến vậy. Trên hết, cách đơn giản nhất để tránh bị lừa đảo là luôn giữ thái độ thận trọng trước mọi thứ có dấu hiệu đáng ngờ.
Cách phòng tránh bị đánh cắp crypto
Tất nhiên, có một số nguyên tắc quan trọng mà bạn nên ghi nhớ để bảo vệ tài sản crypto của mình. Việc tránh xa những kẻ trộm crypto không hề dễ dàng, nhưng vẫn có những nguyên tắc nền tảng mà bạn có thể áp dụng.
Không bao giờ tiết lộ khóa riêng tư, kể cả khi giao dịch
Khóa riêng tư cho phép bạn truy cập tài sản của mình. Tuy nhiên, bất kỳ ai sở hữu khóa riêng tư đó cũng sẽ có quyền truy cập tương tự. Chính vì vậy, điều quan trọng nhất là phải giữ chúng luôn ở trạng thái bí mật.
Vậy khi tương tác với các ứng dụng trực tuyến thì sao? Các thiết bị Ledger đảm bảo khóa riêng tư của bạn luôn ở trạng thái ngoại tuyến, trong khi dữ liệu cần thiết vẫn được truyền trực tuyến để blockchain thực hiện giao dịch. Nếu bạn muốn biết thêm chi tiết, hãy tham khảo bài viết sau để hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của nó.
Tạo recovery phrase ngoại tuyến và luôn giữ nó ngoại tuyến
Bảo mật crypto không chỉ đơn thuần là đưa khóa riêng tư hiện có ra khỏi internet. Điều quan trọng hơn là đảm bảo chúng chưa từng xuất hiện trên internet ngay từ đầu.
Thiết bị Ledger tạo recovery phrase hoàn toàn ngoại tuyến ngay từ thời điểm khởi tạo. Cụm từ này được hiển thị cho bạn thông qua màn hình chống tấn công của thiết bị trong một môi trường hoàn toàn tách biệt khỏi internet. Nhờ đó, bạn có toàn quyền kiểm soát ví của mình đồng thời bảo vệ dữ liệu nhạy cảm khỏi các mối đe dọa trực tuyến.
Tuy nhiên, cuối cùng cách lưu trữ seed phrase vẫn phụ thuộc vào chính bạn. Nếu lưu seed phrase trên thiết bị có kết nối internet, toàn bộ lợi ích của việc sử dụng Ledger gần như sẽ bị vô hiệu hóa.
Phân tách tài sản
Các thiết bị Ledger chỉ có thể bảo vệ bạn đến một giới hạn nhất định. Nếu bạn ký một giao dịch độc hại bằng Ledger, tài sản vẫn có thể gặp rủi ro. Để hạn chế nguy cơ bị đánh cắp crypto, điều tốt nhất bạn nên làm là phân tách tài sản hợp lý. Việc sử dụng các tài khoản riêng biệt cho đào NFT, giao dịch và lưu trữ dài hạn sẽ tạo thêm nhiều lớp bảo vệ. Nếu một tài khoản vô tình ký phải giao dịch độc hại, tài sản trong các tài khoản khác vẫn được bảo vệ an toàn. May mắn là bạn có thể tạo nhiều tài khoản trên cùng một thiết bị Ledger.
Miễn là bạn sử dụng thiết bị đúng cách và bảo vệ recovery phrase cẩn thận, những mối đe dọa này hoàn toàn có thể được kiểm soát, giúp bạn yên tâm khám phá hệ sinh thái blockchain mà không phải lo lắng quá nhiều.
Cách thiết bị ledger bảo vệ bạn trước kẻ trộm tiền mã hóa
Nếu thiết bị của bạn rơi vào tay kẻ xấu, bạn có thể phải đối mặt với một mối đe dọa tinh vi hơn, đó là các cuộc tấn công vật lý nhằm vào chính thiết bị. Với những phương thức tấn công phức tạp từ các hacker chuyên nghiệp như power glitching (tấn công gây lỗi nguồn), side-channel attacks (tấn công kênh kề) hay các cuộc tấn công phần mềm nhằm vào Hardware Security Module (HSM), ví phần cứng có thể trở nên dễ bị tổn thương nếu không được trang bị các cơ chế bảo vệ phù hợp.
Các ví phần cứng của Ledger được thiết kế để bảo vệ dữ liệu nhạy cảm của bạn trước cả các cuộc tấn công trực tuyến lẫn tấn công vật lý. Có một số yếu tố quan trọng giúp thiết bị Ledger khác biệt nhờ các lớp bảo vệ nhiều tầng chống lại những cuộc tấn công vật lý:
Secure Element - Con chip bất khả xâm phạm
Ledger sử dụng chip Secure Element (SE) – loại chip bảo mật chuyên dụng thường được trang bị trên hộ chiếu điện tử và thẻ tín dụng, những nơi yêu cầu tiêu chuẩn bảo mật cao nhất. Ledger là nhà sản xuất ví phần cứng duy nhất trong ngành sử dụng chip Secure Element. Con chip đạt chuẩn bảo mật cao cấp này giúp bảo vệ bạn và khóa riêng tư (private key) khỏi các hình thức tấn công như tấn công bằng tia laser, can thiệp điện từ (electromagnetic tampering) và tấn công gây lỗi nguồn điện (power glitching).
Hệ điều hành BOLOS: Cô lập từng ứng dụng
Vấn đề của một số ví phần cứng khác là chúng sử dụng kiến trúc hệ thống nguyên khối (monolithic system), nơi toàn bộ ứng dụng được quản lý như một thực thể duy nhất. Trong khi đó, hệ điều hành tùy chỉnh BOLOS của Ledger đảm bảo rằng tất cả ứng dụng và tài khoản tiền mã hóa trên thiết bị Ledger của bạn được quản lý hoàn toàn tách biệt.
Điều này đồng nghĩa rằng, ngay cả khi một ứng dụng nào đó bị xâm phạm bởi một cuộc tấn công, phạm vi ảnh hưởng cũng sẽ chỉ giới hạn trong ứng dụng đó. Nói cách khác, sự cố sẽ không tác động đến phần còn lại của ví tiền mã hóa của bạn.
The Donjon: Liên tục kiểm tra mức độ an toàn của bạn
Để đảm bảo ví của bạn luôn được bảo vệ trước các mối đe dọa tấn công, Ledger sở hữu một đội ngũ hacker mũ trắng nội bộ chuyên tìm kiếm và kiểm tra các lỗ hổng bảo mật tiềm ẩn. Ledger Donjon là đội ngũ đánh giá bảo mật nội bộ của chúng tôi, được tạo thành từ những chuyên gia an ninh mạng hàng đầu.
Nói ngắn gọn, họ liên tục thực hiện các cuộc tấn công thử nghiệm chuyên sâu vào phần cứng nhằm xác định mọi điểm yếu có thể ảnh hưởng đến mức độ an toàn của người dùng. Donjon phối hợp chặt chẽ với đội ngũ phát triển firmware và nhóm kỹ sư phần cứng của Ledger để rà soát toàn diện tính bảo mật của thiết bị.
Nhờ đó, chỉ những biện pháp bảo mật tiên tiến nhất mới được triển khai. Đồng thời, họ còn đảm bảo các thiết bị Ledger có thể chống chịu trước mọi nỗ lực tấn công và liên tục nâng cấp hệ thống tương ứng theo các mối đe dọa mới.
Các mối đe dọa vật lý đòi hỏi một thiết bị phần cứng an toàn nhất
Việc sử dụng thiết bị phần cứng để bảo vệ khóa riêng tư giúp bạn tránh được các mối đe dọa trực tuyến, nhưng đồng thời cũng có thể khiến bạn trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công vật lý nhắm vào thiết bị. Chính vì vậy, việc lựa chọn một thiết bị không chỉ được trang bị các thành phần bảo mật tốt nhất mà còn liên tục cải tiến hệ thống để đảm bảo không có bất kỳ yếu tố nào có thể xâm nhập là điều vô cùng quan trọng.
Khi lựa chọn Ledger, bạn có thể bảo vệ khóa riêng tư của mình và hoàn toàn yên tâm, bởi các thành phần phần cứng cùng hệ thống bảo mật của thiết bị luôn giữ cho ví của bạn kín kẽ trước mọi cuộc tấn công vật lý.
Điều gì xảy ra nếu ai đó đánh cắp ví tiền mã hóa Ledger của tôi?
Sử dụng thiết bị phần cứng để lưu trữ khóa riêng tư ngoại tuyến là một quyết định đúng đắn. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa bạn cần lưu ý đến một dạng rủi ro mới: việc thiết bị bị đánh cắp hoặc bị phân tích, dò xét trực tiếp.
Giả sử ai đó lấy cắp thiết bị Ledger của bạn. Làm thế nào để bạn có thể chắc chắn rằng tài sản tiền mã hóa quý giá của mình vẫn được an toàn, ngay cả khi thiết bị đang nằm trong tay người khác?
Mã PIN do chính bạn thiết lập
Các thiết bị Ledger cung cấp tính năng mã PIN. Đây là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại những kẻ xâm nhập và cũng là thành phần bảo mật duy nhất do chính bạn thiết lập.
Đó là lý do Ledger cho phép bạn tự tạo mã PIN của riêng mình và thậm chí tùy chọn độ dài lên tới 8 chữ số. Điều này đảm bảo rằng dù bất kỳ ai có trong tay thiết bị Nano của bạn, chỉ có bạn mới có thể truy cập được.
Ngoài ra, nếu nhập sai mã PIN ba lần liên tiếp, thiết bị sẽ tự động thực hiện factory reset (khôi phục cài đặt gốc), qua đó ngăn chặn cả những tên trộm cơ hội nhất tiếp cận dữ liệu bên trong.
Passphrase nâng cao
Hầu hết các thiết bị đều sử dụng cụm từ khôi phục gồm 24 từ làm phương án sao lưu. Tuy nhiên, Ledger còn bổ sung thêm passphrase từ thứ 25. Đây là một tính năng bảo mật nâng cao, cung cấp thêm một lớp bảo vệ nhằm giữ an toàn cho tài sản của bạn ngay cả trong những tình huống bị ép buộc.
Từ thứ 25 này cho phép bạn truy cập một ví phụ, hay còn gọi là “ví bí mật”, từ chính thiết bị thông thường của mình. Nhờ đó, bạn có thể lưu trữ phần lớn tài sản tiền mã hóa trong ví bí mật này và bảo vệ chúng trong mọi hoàn cảnh
Chỉ chính bạn mới có thể ngăn chặn tiền mã hóa của mình bị đánh cắp
Vì vậy, nếu bạn từng tự hỏi: “Kẻ xấu đánh cắp tiền mã hóa của tôi bằng cách nào?”, thì giờ đây bạn đã có câu trả lời.
Tin tặc thường kết hợp nhiều phương thức khác nhau như khai thác kỹ thuật, tấn công phishing và thậm chí cả kỹ thuật thao túng tâm lý (social engineering) để khiến bạn mất cảnh giác. Một khi đạt được điều đó, việc chiếm đoạt tài sản của bạn sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Thực tế, tiền mã hóa vẫn đang bị đánh cắp theo những cách như vậy gần như mỗi ngày. Để tránh trở thành nạn nhân, bạn chỉ cần sử dụng thiết bị Ledger đúng cách, phân tách tài sản hợp lý và luôn duy trì sự cảnh giác.
Đó cũng là lý do việc hiểu rõ hệ sinh thái tiền mã hóa cũng như vai trò của chính bạn trong việc bảo vệ tài sản số, là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho các đồng coin và token mà bạn sở hữu.
