Berachain là gì và hoạt động như thế nào? 

Bạn đã bao giờ tự hỏi smart contract được tạo ra và vận hành như thế nào trên các blockchain như Ethereum chưa? Nếu rồi, bạn sẽ biết câu trả lời chính là EVM. Với những người mới bước chân vào crypto, EVM (Ethereum Virtual Machine) có thể hiểu như một “máy tính ảo” chạy các ứng dụng trên blockchain, trong trường hợp này là Ethereum, giúp lập trình viên dễ dàng tạo và triển khai smart contract. Tuy nhiên, EVM lại khá tốn kém, thường dẫn đến phí cao và tình trạng tắc nghẽn, từ đó làm chậm giao dịch và gây khó chịu cho người dùng.

Đây chính là lúc Berachain xuất hiện. Berachain là một blockchain Layer-1 hiệu năng cao, EVM-identical, mang đến một cách tiếp cận mới đối với bảo mật mạng và thanh khoản. Nền tảng này được xây dựng xoay quanh cơ chế đồng thuận Proof-of-Liquidity (PoL) độc đáo và sử dụng mô hình ba token để tách biệt phí giao dịch, quản trị và yếu tố ổn định. Nhờ đó, giao dịch trở nên nhanh hơn, rẻ hơn và an toàn hơn, đồng thời người dùng còn có thể nhận thưởng và tham gia vào quá trình quản trị mạng, khiến trải nghiệm crypto trở nên hấp dẫn và tương tác hơn. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về Berachain, cách nó vận hành và cách thiết kế sáng tạo này giải quyết những vấn đề phổ biến của crypto đối với cả người dùng lẫn nhà phát triển.

Berachain là gì?

Trước hết, Berachain hoạt động tương tự như Ethereum Virtual Machine, được thiết kế để các smart contract và dApp hiện có trên Ethereum có thể chạy mà không cần thay đổi. Điều này đồng nghĩa với việc các ứng dụng Ethereum có thể hoạt động trên Berachain theo cách hoàn toàn quen thuộc. Tuy nhiên, điểm nổi bật nhất của Berachain nằm ở mô hình Proof-of-Liquidity, nơi dòng vốn được giữ ở trạng thái hoạt động thay vì bị khóa cứng để staking như trong các hệ thống Proof-of-Stake (PoS) truyền thống.

Trong PoS truyền thống, người dùng phải khóa token của mình để có cơ hội nhận thưởng. Ngược lại, với Proof-of-Liquidity, bạn vẫn có thể kiếm phần thưởng mà vẫn giữ token ở trạng thái sẵn sàng giao dịch hoặc sử dụng cho các mục đích khác. Sự đổi mới này giúp bạn không cần “đóng băng” vốn chỉ để staking, từ đó cho phép dòng vốn luôn linh hoạt và hiệu quả hơn.

Lịch sử hình thành Berachain

Berachain khởi nguồn từ bộ sưu tập NFT Bong Bears và dần phát triển từ một dự án mang đậm yếu tố nghệ thuật thành một nền tảng blockchain hoàn chỉnh. Bong Bears là một dự án NFT tiên phong với cơ chế “rebasing” sáng tạo, thưởng thêm NFT cho những người nắm giữ lâu dài theo thời gian. Bộ sưu tập này gồm các chú gấu kỹ thuật số mang chủ đề cần sa, độc đáo và giàu cá tính, cùng với một cộng đồng gắn kết cao, từ đó đặt nền móng cả về văn hóa lẫn công nghệ cho hệ sinh thái Berachain.

Đội ngũ sáng lập của Berachain vẫn ẩn danh, được biết đến qua các biệt danh như “Papa”, “Smokey” và “Dev Bear”. Dù vậy, bất chấp sự bí ẩn xung quanh danh tính, dự án vẫn gọi vốn thành công hàng chục triệu USD từ các quỹ lớn như Polychain Capital và Tribe Capital.

Berachain hoạt động như thế nào?

Hãy cùng đi sâu vào các thành phần cốt lõi tạo nên Berachain, từ môi trường Ethereum quen thuộc cho tới cơ chế đồng thuận sáng tạo và khả năng tích hợp ví thân thiện với người dùng.

Kiến trúc EVM-Identical

Berachain mô phỏng gần như hoàn toàn môi trường thực thi của Ethereum, nghĩa là các công cụ và dApp được xây dựng cho Ethereum có thể chạy trên Berachain với rất ít hoặc không cần điều chỉnh. Kiến trúc dạng mô-đun của Berachain được hỗ trợ bởi BeaconKit, một framework phát triển trên Cosmos SDK, cho phép cập nhật nhanh chóng và hoán đổi linh hoạt các thành phần. Thiết kế này giúp mạng lưới luôn linh hoạt và sẵn sàng tiếp nhận các cải tiến trong tương lai của Ethereum.

Cơ chế đồng thuận Proof-of-Liquidity

Khác với PoS, nơi token bị khóa để bảo mật mạng, mô hình Proof-of-Liquidity của Berachain yêu cầu validator staking token bằng cách gửi chúng vào các pool thanh khoản. Cách tiếp cận này vừa bảo vệ mạng lưới vừa cho phép dòng vốn tiếp tục được sử dụng cho các hoạt động DeFi khác. Validator cần staking tối thiểu một lượng BERA nhất định và phần thưởng được trả bằng token BGT. Ngoài ra, người dùng cũng có thể gửi tài sản vào các reward vault để nhận thêm phần thưởng, qua đó gián tiếp gia tăng thu nhập cho validator.

Khả năng tương thích ví

Do Berachain tương thích EVM, người dùng có thể dễ dàng truy cập mạng lưới bằng các ví quen thuộc như MetaMask. Sự thuận tiện này giúp giảm đáng kể rào cản cho cả nhà phát triển lẫn người dùng khi chuyển từ Ethereum sang Berachain.

Tokenomics của Berachain: Mô hình ba token

Berachain sử dụng mô hình kinh tế ba token, phân tách rõ ràng vai trò của từng loại:

BERA – Token gốc của mạng

BERA được dùng để thanh toán phí giao dịch và staking. Với tổng cung 500 triệu token, BERA đóng vai trò là gas token của mạng. Một phần đáng kể BERA được phân phối thông qua airdrop khi ra mắt, tuy nhiên chỉ khoảng 15,8% được phân bổ trực tiếp cho cộng đồng.

BGT – Token quản trị và phần thưởng

BGT được tạo ra thông qua việc tham gia các hoạt động cung cấp thanh khoản. Token này không thể chuyển nhượng và trao cho người nắm giữ quyền biểu quyết các đề xuất quản trị mạng. Ngoài ra, BGT có thể bị đốt theo tỷ lệ 1:1 để đào thêm BERA, qua đó tạo sự cân bằng giữa bảo mật mạng và thanh khoản.

HONEY – Stablecoin gốc của hệ sinh thái

HONEY đóng vai trò là phương tiện trao đổi ổn định, được neo giá tương đối theo USD. Token này được thiết kế để phục vụ các hoạt động lending, trading và DeFi khác. Người dùng đào HONEY bằng cách ký gửi tài sản thế chấp được phê duyệt, từ đó giúp duy trì mức neo giá và sự ổn định trong toàn hệ sinh thái.

Việc tách biệt vai trò của từng token nhằm giảm các vấn đề thanh khoản thường gặp trong mô hình một token, đồng thời giữ phí giao dịch ở mức thấp nhưng vẫn đảm bảo an ninh mạng lưới.

Hệ sinh thái và các dApp gốc của Berachain

Berachain sở hữu một bộ ứng dụng native tạo thành hệ sinh thái hoàn chỉnh:

BEX – Sàn giao dịch phi tập trung (DEX)

BEX là DEX tích hợp sẵn của mạng, cho phép swap token với phí thấp và thanh khoản cao. Các liquidity provider trên BEX nhận thưởng bằng BGT, đồng thời có thể dùng token này để tham gia quản trị mạng.

*liquidity provider: được định nghĩa là nhà cung cấp thanh khoản trên thị trường crypto nói chung và DeFi nói riêng

BEND – Nền tảng lending

BEND cho phép người dùng cho vay và vay tài sản bằng HONEY, được thiết kế để cung cấp lãi suất cạnh tranh và hỗ trợ môi trường thanh khoản năng động mà Berachain theo đuổi.

BERP – Nền tảng giao dịch vĩnh viễn

BERP cung cấp giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh viễn (perpetual futures), hướng tới việc tối ưu hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo thanh khoản sâu, qua đó thu hút các trader quan tâm đến sản phẩm phái sinh trên Berachain.

Cùng nhau, các dApp này tạo nên một hệ sinh thái khép kín, nơi thanh khoản, bảo mật và tiện ích hỗ trợ lẫn nhau.

Những đặc điểm nổi bật của Berachain

• Thực thi EVM-Identical: Cho phép triển khai liền mạch các dApp Ethereum mà không cần chỉnh sửa, giúp người dùng tiếp tục sử dụng các ứng dụng quen thuộc trên Berachain một cách dễ dàng.
• Cơ chế Proof-of-Liquidity: Đảm bảo vốn staking vẫn hoạt động, giúp bạn vừa nhận thưởng vừa có quyền sử dụng tài sản cho các cơ hội khác
  
• Mô hình ba token: Phân tách vai trò giữa BERA, BGT và HONEY cho phí giao dịch, quản trị và ổn định, từ đó giữ phí thấp và thanh khoản cao, mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người dùng
  
• Thiết kế mô-đun: Nhờ BeaconKit, hệ thống có thể nhanh chóng tiếp nhận các bản nâng cấp từ Ethereum mà không gây gián đoạn lớn.
• dApp native: Các ứng dụng tích hợp như BEX, BEND và BERP cung cấp tiện ích thiết yếu ngay trên mạng, gia tăng giá trị sử dụng cho người dùng.

Ưu và nhược điểm của Berachain

Ưu điểm: 

• Thanh khoản luôn hoạt động: nhờ PoL, có lợi cho DeFi. 
• Tương thích EVM: giúp dApp Ethereum dễ dàng chuyển sang.
• Cấu trúc token sáng tạo: tách biệt staking và thanh khoản; 
• Kiến trúc mô-đun: hỗ trợ nâng cấp mạng lưới nhanh
• Hệ sinh thái mạnh: dApp gốc với tiện ích sẵn có.

Nhược điểm: 

• Đội ngũ sáng lập ẩn danh có thể gây lo ngại
• Phân bổ token cho nhà đầu tư tư nhân khá lớn có thể ảnh hưởng khuyến khích mạng lưới
• Cơ chế PoL còn mới và chưa được kiểm chứng dài hạn
• Yêu cầu staking tối thiểu cao có thể dẫn đến tập trung validator.

So sánh Berachain và Ethereum

Trong khi Ethereum sử dụng PoS, khiến token bị khóa và có thể làm giảm thanh khoản, Berachain với PoL giữ tài sản ở trạng thái hoạt động, mang lại lợi thế rõ rệt cho các ứng dụng DeFi. Hơn nữa, Ethereum dùng một token cho nhiều chức năng, còn Berachain tách biệt vai trò bằng mô hình ba token, từ đó giúp duy trì phí giao dịch thấp và thanh khoản mạnh.

Tương lai của Berachain

Berachain đã chính thức ra mắt mainnet vào ngày 6/2/2025, kèm theo một chương trình airdrop quy mô lớn nhằm tri ân những người tham gia sớm. Dù vẫn còn những thách thức như vấn đề ẩn danh của đội ngũ sáng lập hay tranh cãi về phân bổ token, thiết kế của Berachain được kỳ vọng sẽ mang lại sự cân bằng giữa thanh khoản và bảo mật cho một hệ sinh thái DeFi năng động.

Trong bối cảnh blockchain thường phải đánh đổi giữa phí cao hoặc giao dịch chậm, giữa vốn bị khóa hoặc phần thưởng hạn chế, Berachain nổi lên như một cách tiếp cận táo bạo, tái định nghĩa những giới hạn hiện tại. Đây là nơi mà người dùng không cần lựa chọn giữa tính linh hoạt và lợi nhuận, nơi nhà phát triển có thể xây dựng mà không phải viết lại “luật chơi”, và nơi thanh khoản trở thành động lực tăng trưởng thay vì bị bỏ không. 

Với cầu nối liền mạch tới hệ sinh thái Ethereum rộng lớn, mô hình ba token thông minh và bộ dApp native sẵn sàng phục vụ, Berachain không chờ đợi cuộc cách mạng phi tập trung xảy ra — mà đang trực tiếp tạo nên nó.