“Cò mồi” tiền điện tử (crypto shilling) là gì?

Đúng vậy, không phải influencer nào cũng hoạt động trên Instagram và cũng không phải mọi sức ảnh hưởng đều mang ý nghĩa tích cực. Trong thị trường tiền mã hóa, bạn có thể bắt gặp một nhân vật có tầm ảnh hưởng như người nổi tiếng (thậm chí không nhất thiết phải liên quan đến crypto) đứng ra công khai ủng hộ và gắn tên tuổi của mình với một dự án.

Họ sẽ khuyến khích cả nhà đầu tư mới lẫn cũ tham gia vào dự án mà không thực sự minh bạch về lý do họ ủng hộ nó. Hãy cực kỳ cẩn trọng vì rất có thể người nổi tiếng đó đã được trả tiền để quảng bá cho việc bán token, trong khi bản thân họ không hề có hiểu biết  hoặc thậm chí không có bất kỳ sự quan tâm thực sự nào  đối với dự án.

Dấu hiệu cảnh báo: Khi một người có tầm ảnh hưởng đột nhiên chuyển hướng chú ý và bắt đầu tích cực quảng bá một loại tiền mã hóa  dù trước đó không hề có dấu hiệu quan tâm đến thị trường  đồng thời kêu gọi người hâm mộ tham gia đầu tư.

Kiểu shilling này thường được thực hiện bởi những marketer xuất sắc, nhưng chưa chắc là chuyên gia công nghệ thực sự. Những người này sẽ đầu tư vào một token, sau đó liên tục quảng bá và “thổi phồng” nó để kéo thêm người khác tham gia đầu tư. Khi giá token đạt đến mức hấp dẫn sau làn sóng FOMO từ đám đông, kẻ shill sẽ rút lui và bán toàn bộ tài sản, mang theo khoản lợi nhuận khổng lồ.

Đây cũng chính là mô hình “pump-and-dump”, khiến các nhà đầu tư mới bị mắc kẹt khi giá token bất ngờ lao dốc sau khi những “tay chơi lớn” đã xả hàng.

Dấu hiệu cảnh báo: Người này tập trung nói về mức lợi nhuận bạn có thể kiếm được thay vì thảo luận về trường hợp sử dụng (use-case) hoặc chức năng cốt lõi của đồng tiền mã hóa. Thông thường, những kẻ shill kiểu này là doanh nhân hoặc nhà đầu tư chuyên nghiệp ở các thị trường khác và kiếm tiền chủ yếu bằng hoạt động giao dịch.

Nếu bạn sở hữu một doanh nghiệp, chắc chắn bạn muốn nó thành công, đúng không? Tất nhiên rồi. Và phần lớn các nhà sáng lập hoặc đội ngũ đứng sau dự án tiền mã hóa cũng vậy.

Vì muốn thu hút thêm nhà đầu tư mới, họ sẽ quảng bá và “hype” dự án nhằm nhận được sự chú ý và nguồn vốn. Điều này không hẳn độc hại như influencer được trả tiền hay doanh nhân chỉ muốn kiếm lời, nhưng bạn vẫn nên nhận thức rằng đôi khi một người có thể đang “bán quá mức” giá trị thực tế của dự án.

Dấu hiệu cảnh báo: Đội ngũ dự án hứa hẹn rằng sản phẩm của họ có thể thay đổi cả thế giới và hơn thế nữa, nhưng lại không có white paper hoặc roadmap được xây dựng rõ ràng và đầy đủ. Nếu chỉ có hype và sự thúc ép mà thiếu chức năng thực tế cùng định hướng phát triển rõ ràng, rất có thể bạn đang nhìn thấy một trường hợp shill.

Hãy tìm kiếm những dữ kiện quan trọng thay vì bị cuốn theo sự cường điệu mang tính cảm xúc. Tham gia nhiều cộng đồng khác nhau và đặt câu hỏi, đồng thời kiểm tra xem những người dùng crypto khác đang nói gì trên các nền tảng mạng xã hội như Reddit hoặc X (Twitter).

Bạn cũng nên tận dụng cơ hội này để tìm hiểu danh tiếng của đội ngũ sáng lập và phát triển dự án. Liệu họ đã từng ra mắt 3 token được “thổi hype” nhưng thất bại trong vòng một năm qua hay chưa? Nếu có, có lẽ bạn sẽ không muốn nhảy vào dự án tiếp theo của họ.

Đừng “YOLO” hoặc FOMO vào một dự án chỉ vì nó đang nổi tiếng. Dù quỹ đạo tăng trưởng của dự án trông có vẻ hấp dẫn, nhưng phía dưới bề mặt có thể tồn tại nhiều điều đáng lo ngại.

Có thể đó là một chiến dịch pump-and-dump được dàn dựng có chủ đích, nơi những holder ban đầu đang chờ cơ hội xả một token sắp trở nên vô giá trị lên chính nạn nhân thiếu cảnh giác: bạn.

Hoặc tệ hơn, đó có thể là một vụ rug pull thực sự, nơi đội ngũ sáng lập rút cạn thanh khoản của dự án.

Nghiêm trọng hơn nữa, nó có thể là một honeypot scam, nghĩa là ngay khi bạn đầu tư, bạn nhận ra rằng mình không thể rút tiền, và không ai khác cũng có thể làm điều đó. Chỉ duy nhất người triển khai dự án có quyền truy cập vào thanh khoản, và bạn sẽ trở thành nạn nhân cùng với tất cả những người đã FOMO tham gia.

Danh tiếng hay địa vị người nổi tiếng không đồng nghĩa với việc họ thực sự hiểu biết sâu sắc. Việc mù quáng đi theo influencer yêu thích của bạn vào một dự án thường là một sai lầm.

Bạn có thể yêu thích một huyền thoại thể thao hay một ngôi sao nhạc pop, nhưng liệu họ có thực sự hiểu gì về tiền mã hóa không?

Đã có vô số người nổi tiếng (có thể là vô tình) cho phép các dự án crypto tận dụng danh tiếng của họ để bán token hoặc coin. Tất nhiên, những người nổi tiếng được trả tiền này chỉ đơn giản đưa ra lời quảng bá, rồi có lẽ sau đó chẳng bao giờ nghĩ tới dự án thêm lần nào nữa. Khi người hâm mộ của họ lao vào đầu tư, “nhiệm vụ” coi như hoàn thành.

Đôi khi, người nổi tiếng không bận tâm việc kẻ lừa đảo sử dụng cộng đồng fan của họ, hoặc cũng có thể họ hoàn toàn không nhận thức được vấn đề. Dù là trường hợp nào, bạn vẫn luôn cần cực kỳ thận trọng khi nhìn thấy một dự án crypto có sự xác nhận từ người nổi tiếng.