Crypto Airdrop là gì?

Nhờ tính minh bạch của blockchain, việc tìm ra các ví thực hiện những hành động nhất định, tương tác với nền tảng cụ thể hoặc có hành vi đặc thù là khá dễ dàng. Điều này giúp các dự án nhanh chóng xác định nhóm người có thể quan tâm đến sản phẩm của mình và trao cho họ quyền truy cập vào nền tảng hoặc dịch vụ thông qua airdrop. Với suy nghĩ đó, hãy cùng tìm hiểu các cách mà dự án web3 sử dụng airdrop.

Thưởng cho thành viên cộng đồng hiện tại

Một số airdrop được thiết kế nhằm tri ân các thành viên của cộng đồng web3 sẵn có. Những phần thưởng này có thể là token tiện ích, token quản trị hoặc thậm chí là NFT.

Token tiện ích

Ví dụ, một nền tảng giao dịch có thể airdrop token tiện ích cho người dùng, nhằm khuyến khích họ thực hiện một hành động cụ thể, chẳng hạn như sử dụng một tính năng mới. Trong trường hợp này, giá trị của token phụ thuộc vào kỳ vọng thị trường. Càng nhiều người dùng nền tảng sử dụng tính năng đó, token càng trở nên hấp dẫn hơn. Điều này giúp thưởng cho những người dùng sớm, vì họ có thể bán token tích lũy để kiếm lợi nhuận.

Token quản trị

Một ứng dụng liên quan khác là token quản trị. Nhiều blockchain công khai hỗ trợ các ứng dụng phi tập trung. Các ứng dụng này hoạt động không cần một cơ quan trung tâm, mà dựa vào người dùng và nhà phát triển để định hướng tương lai. Tuy nhiên, việc đưa ra quyết định phi tập trung không hề dễ dàng. Đây chính là lúc token quản trị phát huy vai trò. Nói ngắn gọn, token quản trị giống như lá phiếu, cho phép mỗi người nắm giữ có tiếng nói trong quá trình phát triển nền tảng. Bằng cách airdrop các token này, ứng dụng có thể tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ từ chính cộng đồng.

NFT

Airdrop cũng có thể mang lại giá trị thông qua NFT. Chẳng hạn, một dự án có thể airdrop tác phẩm nghệ thuật do nghệ sĩ NFT nổi tiếng sáng tác cho những người dùng sớm. Đôi khi các NFT này được gửi tới tất cả người nắm giữ một bộ sưu tập cụ thể. Hoặc cũng có thể chỉ dành cho nhóm đáp ứng điều kiện nhất định, như sở hữu tối thiểu 5 NFT của dự án, hoặc chưa từng rao bán tài sản đó.

Thông qua các cơ chế này, dự án NFT có thể khuyến khích cộng đồng giữ token thay vì bán ra, từ đó duy trì giá sàn của tài sản gốc. Trong một số trường hợp, giá trị token thậm chí còn tăng lên do phần thưởng làm tăng sức hút của dự án.

Xây dựng cộng đồng mới

Airdrop còn được sử dụng để xây dựng các cộng đồng web3 mới. Những đợt airdrop dạng này thường dựa trên hành động của người dùng. Cụ thể, các dự án mới thường tổ chức airdrop nhằm tạo hiệu ứng truyền thông. Họ có thể yêu cầu bạn đăng bài trên mạng xã hội, đăng ký bản tin, tạo meme hoặc đăng ký nền tảng. Đổi lại, bạn sẽ nhận điểm hoặc cấp độ, ảnh hưởng trực tiếp đến lượng token nhận được.

Phương thức này giúp dự án nhanh chóng thu hút sự chú ý, tạo cảm giác FOMO trong cộng đồng. Sau cùng, ai lại không muốn nhận crypto miễn phí? Tuy nhiên, chính cơ chế này cũng dẫn đến hiện tượng “airdrop farming”, khi người dùng dành phần lớn thời gian để hoàn thành nhiệm vụ nhằm tối đa hóa lượng token nhận được.

Quảng cáo và marketing du kích

Một cách sử dụng khác gây tranh cãi hơn là dùng airdrop như công cụ marketing du kích. Ví dụ, bạn có thể nhận được một NFT chứa thông tin về đợt mở bán sắp tới. Giống như tờ rơi trong hộp thư, NFT gửi vào địa chỉ blockchain nhằm mục đích quảng bá cho dự án mới. Tuy nhiên ngày nay, phần lớn ví sẽ tự động đưa những NFT này vào mục “ẩn”, khiến chiến thuật này kém hiệu quả hơn trước.

Lừa đảo và spam

Đáng tiếc là không phải airdrop nào cũng mang ý nghĩa tích cực. Kẻ xấu cũng có thể gửi token spam cho bạn. Chúng thường tìm cách dụ người dùng truy cập website lừa đảo, tiết lộ seed phrase, tải mã độc hoặc ký một hợp đồng thông minh độc hại. Vì vậy, bạn cần cực kỳ thận trọng khi tương tác với bất kỳ token lạ nào xuất hiện trong ví.

Năm 2020, Uniswap đã airdrop token Uniswap (UNI) cho người dùng của mình. Để đủ điều kiện, tất cả những gì bạn cần làm là sử dụng nền tảng trước tháng 9 cùng năm. Đối với việc sử dụng nền tảng, bạn có thể lựa chọn một trong các hoạt động sau: thực hiện ít nhất một giao dịch hoán đổi (swap), redeem hoặc nắm giữ token SOCKS, hoặc cung cấp thanh khoản cho các pool thanh khoản của nền tảng.

Đợt airdrop này là một trong những đợt hào phóng nhất trong lịch sử, khi 400 token UNI miễn phí có giá trị khoảng 1.000 USD vào thời điểm đó. Đây là một khoản phân phối rất lớn, đặc biệt khi tính đến việc Uniswap đã airdrop token này cho 12.000 địa chỉ ví. Kể từ đó, giá trị của token đã tiếp tục tăng và hiện cao hơn hơn bốn lần so với mức giá ban đầu (tại thời điểm bài viết được viết).

Một trong những bộ sưu tập NFT có ý nghĩa lịch sử nhất là Bored Ape Yacht Club. Được tạo ra bởi Yuga Labs vào năm 2021, BAYC ngay lập tức thành công và truyền cảm hứng cho nhiều bộ sưu tập PFP tạo ngẫu nhiên với quy mô 10.000 NFT tương tự sau đó. Ý tưởng của dự án khá đơn giản: về cơ bản đây là một câu lạc bộ crypto độc quyền dành cho những người yêu thích NFT, lấy cảm hứng từ văn hóa meme và game.

Khi bộ sưu tập trở nên cực kỳ phổ biến, giá sàn của nó tăng mạnh, với một Bored Ape có giá khoảng 20 ETH ngay trong năm ra mắt.

Sau thành công đó, Yuga Labs muốn cho phép những người dùng mới tham gia vào hệ sinh thái mà không làm tăng nguồn cung của bộ sưu tập ban đầu. Điều này nhằm bảo vệ tính khan hiếm và giá trị của NFT Bored Ape Yacht Club.

Giải pháp là tạo ra một bộ sưu tập mới: Mutant Ape Yacht Club. Nói ngắn gọn, bộ sưu tập mới sẽ gồm 20.000 NFT, gấp đôi kích thước của bộ sưu tập ban đầu. Để thưởng cho những holder ban đầu, họ đã airdrop 10.000 NFT “mutant serum” cho những người sở hữu NFT BAYC. Với mỗi serum, một holder BAYC có thể mint miễn phí một NFT MAYC.

Về cơ bản, họ đã giải quyết được hai mục tiêu cùng lúc: giữ cho các holder ban đầu hài lòng bằng cách bảo vệ tính khan hiếm của BAYC (đồng thời cung cấp thêm cho họ một NFT mới), và cho phép những người mới tham gia vào hệ sinh thái. Kết quả là đợt airdrop này rất thành công, khi cả BAYC và MAYC đều hoạt động cực kỳ tốt trong chu kỳ thị trường đó.

Ethereum Name Service (ENS) là một dự án giúp cải thiện trải nghiệm người dùng trên blockchain Ethereum bằng cách thay thế địa chỉ hexadecimal dài và khó đọc bằng một domain .eth dễ nhớ đối với con người.

Quy tắc đủ điều kiện nhận airdrop khá đơn giản: bất kỳ ai đã đăng ký một địa chỉ ENS trước tháng 10/2021 đều có thể nhận token Ethereum Name Service (ENS). Ý tưởng của đợt airdrop là thưởng cho những người dùng sớm vì những đóng góp của họ cho hệ sinh thái, đồng thời giới thiệu một cơ chế quản trị cho dự án.

Trái với suy nghĩ phổ biến, ApeCoin (APE) được tạo ra bởi ApeCoin DAO, chứ không phải bởi Yuga Labs.

Tuy vậy, Yuga Labs vẫn đóng vai trò là một bên đóng góp cho dự án, và ApeCoin đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rộng lớn của họ. Ví dụ, để mint NFT trong metaverse Otherside của Yuga Labs, người dùng phải thanh toán bằng ApeCoin.

Airdrop ApeCoin được công bố vào tháng 3/2022, và những người nắm giữ Bored Ape Yacht Club và Mutant Ape Yacht Club đều đủ điều kiện nhận token. Ngoài ra, những holder của các bộ sưu tập này nếu đồng thời sở hữu NFT của Bored Ape Kennel Club thì còn nhận được phần token lớn hơn.

Mặc dù token này mang lại nhiều lợi ích trong hệ sinh thái, chẳng hạn như quyền biểu quyết trong ApeCoin DAO, nó cũng đã được cộng đồng crypto rộng lớn hơn chấp nhận. Ví dụ, thương hiệu thời trang Gucci chấp nhận thanh toán $APE tại một số cửa hàng ở Mỹ.

dYdX là một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) cho phép người dùng giao dịch nhiều loại crypto như Ether, Bitcoin, ATOM và nhiều tài sản khác. Được thành lập vào năm 2017, nền tảng này hiện là một trong những DEX phổ biến nhất.

Đợt airdrop của dYdX (DYDX), được công bố vào tháng 8/2021, dành cho bất kỳ ai đã sử dụng nền tảng để giao dịch, cho vay, vay hoặc cung cấp thanh khoản cho các pool thanh khoản.

Tổng cộng, nền tảng đã airdrop token cho khoảng 65.000 ví, với người dùng nhận được tối đa khoảng 1.000 USD giá trị token mỗi người.

Arbitrum là một blockchain Layer 2 của Ethereum tập trung vào khả năng mở rộng, cung cấp các ứng dụng cực nhanh trong khi vẫn giữ chi phí giao dịch thấp.

Hệ sinh thái đang phát triển của Arbitrum bao gồm ba sản phẩm chính: Arbitrum One, Arbitrum Nova và Arbitrum Nitro.

Tất cả chúng cùng sử dụng Optimistic Rollup, một giải pháp mở rộng giúp hỗ trợ các ứng dụng phức tạp mà không khiến người dùng phải chịu mức phí quá cao.

Năm 2023, Arbitrum đã ra mắt airdrop token gốc Arbitrum (ARB) của mình. Token ERC-20 này hiện được sử dụng như phương tiện chuyển giá trị, công cụ đầu tư và token quản trị cho hệ sinh thái Arbitrum.

Để đủ điều kiện nhận airdrop, bạn cần đáp ứng ít nhất 3 trong 6 điều kiện sau:

• Bridge tài sản sang Arbitrum One hoặc Arbitrum Nova
• Thực hiện giao dịch trên Arbitrum thường xuyên ít nhất 2 tháng trước snapshot vào tháng 2/2023
• Tương tác với ít nhất 4 smart contract trên Arbitrum hoặc thực hiện 4 giao dịch trên mạng
• Tổng giá trị giao dịch vượt quá 10.000 USD
• Nạp tối thiểu 10.000 USD vào Arbitrum One
• Sử dụng Arbitrum Nova ít nhất 3 giao dịch

Để claim airdrop, trước tiên bạn cần biết nơi tìm chúng. Điều tốt nhất bạn có thể làm là luôn cập nhật thông tin trong hệ sinh thái crypto. Hãy theo dõi các bản tin crypto, đọc các trang tin về crypto và NFT, và tất nhiên là chú ý đến mạng xã hội như X (Twitter), Discord và Telegram.

Một lựa chọn khác là sử dụng công cụ kiểm tra điều kiện airdrop (airdrop eligibility checker). Các công cụ như Earnify và Wenser cho phép bạn xem các airdrop sắp tới và kiểm tra điều kiện đủ của mình trong cùng một nơi. Điều này rất hữu ích nếu bạn không chắc mình đã từng tương tác với hệ sinh thái nào trước đây.

Thông thường, bạn sẽ cần kiểm tra điều kiện nhận airdrop thông qua website chính thức của từng dự án. Tuy nhiên, như đã đề cập, hiện nay có nhiều công cụ cho phép bạn kiểm tra điều kiện nhận nhiều airdrop cùng lúc, giúp tiết kiệm thời gian hơn.

Cách nhận airdrop sẽ phụ thuộc vào từng dự án. Một số dự án yêu cầu bạn kết nối ví với website chính thức để claim airdrop, còn một số dự án khác sẽ tự động gửi token trực tiếp vào địa chỉ ví của bạn.

Tóm lại, bạn cần xem quy trình cụ thể của từng airdrop. Và tất nhiên, điều quan trọng là bạn phải đủ điều kiện nhận. Nếu muốn nhận airdrop, bạn cần đáp ứng các yêu cầu của dự án, thường là trong một khoảng thời gian cụ thể.

Trước tiên, bạn cần biết rằng những kẻ xấu có thể gửi token độc hại vào ví của bạn hoặc token được thiết kế để dẫn bạn đến các trang web phishing.

Trong những trường hợp này, token sẽ xuất hiện trực tiếp trong ví của bạn. Bạn có thể rất hào hứng và nghĩ rằng mình vừa nhận được một airdrop giá trị. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng kẻ lừa đảo thường lợi dụng sự phấn khích của bạn để đánh lừa bạn.

Nếu bạn nhận được một airdrop không rõ nguồn gốc, đừng tương tác với nó. Đừng nhấp vào bất kỳ đường link nào mà token đó hiển thị. Cách tốt nhất là đơn giản bỏ qua những token đó.

Không chỉ những airdrop tự động mới đáng lo. Nếu bạn muốn claim một airdrop và phải ký một giao dịch, hãy nghiên cứu kỹ trước khi ký. Nói ngắn gọn, airdrop có thể là cơ hội dễ dàng cho những kẻ xấu lừa đảo. Bạn nghĩ rằng mình sắp nhận crypto miễn phí, nhưng thực tế kẻ lừa đảo có thể gửi cho bạn một smart contract độc hại.

Nếu bạn ký phê duyệt (approve) giao dịch đó, bạn có thể mất toàn bộ tài sản trong ví. Để tránh rủi ro này, hãy kiểm tra tính hợp pháp của dự án trước khi ký bất kỳ giao dịch nào. Việc đọc whitepaper và tham gia cộng đồng online của dự án có thể giúp bạn đánh giá liệu airdrop đó có đáng tin cậy hay không, từ đó giữ an toàn cho tài sản của mình.

Đôi khi, một airdrop cho phép bạn nhận token vào một ví khác với ví đã giúp bạn đủ điều kiện. Nếu bạn cần kết nối ví để claim airdrop, sử dụng một ví riêng biệt là một lựa chọn tốt.

Một thực hành an toàn là phân chia tài sản vào nhiều ví khác nhau và chỉ kết nối một ví chứa ít tài sản để ký giao dịch Như vậy, nếu bạn vô tình ký một giao dịch độc hại và airdrop đó là lừa đảo, tài sản chính của bạn vẫn được bảo vệ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các airdrop độc hại hiếm khi cho phép tính năng này, vì mục tiêu của chúng thường là nhắm vào số tài sản lớn trong ví chính của bạn.