Những ý chính:
- Biểu đồ nến cung cấp một cách trực quan để thể hiện hoạt động giá của một tài sản trong một khoảng thời gian nhất định.
- Biểu đồ nến crypto cung cấp các dữ liệu như mức giá cao nhất và thấp nhất, giá mở cửa và giá đóng cửa, cũng như xu hướng biến động giá tổng thể của một tài sản theo thời gian.
- Biểu đồ nến giúp các trader crypto xây dựng bức tranh về cách một tài sản crypto đã được giao dịch trong quá khứ, từ đó sử dụng thông tin này để định hình chiến lược giao dịch của riêng mình.
Biểu đồ nến crypto là một dạng công cụ phân tích kỹ thuật (technical analysis) giúp trader trực quan hóa price action (diễn biến giá) của một tài sản theo thời gian. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích cách biểu đồ nến có thể hỗ trợ chiến lược giao dịch crypto của bạn.
Nếu bạn mới bước chân vào thế giới giao dịch crypto, mọi thứ ban đầu có thể khá choáng ngợp. Tuy nhiên, tin tốt là hiện nay có rất nhiều công cụ giúp bạn hiểu rõ thị trường trước khi thực sự tham gia giao dịch, từ các hướng dẫn trading crypto cho đến chỉ số Fear and Greed (nỗi sợ và lòng tham) nổi tiếng.
Một trong những cách tốt nhất để theo dõi thị trường là sử dụng biểu đồ nến crypto. Những thông tin chuyên sâu mà loại biểu đồ này mang lại có giá trị trong mọi thị trường và thị trường crypto cũng không phải ngoại lệ. Tuy nhiên, vì chứa rất nhiều dữ liệu trong cùng một biểu đồ nên chúng có thể khiến người mới cảm thấy khá phức tạp. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu tìm hiểu biểu đồ nến crypto để bạn có thể áp dụng nó vào chiến lược giao dịch của mình.
Lịch sử của biểu đồ nến
Biểu đồ nến (thường được gọi là candlestick chart) có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ thế kỷ 18. Nguồn gốc của loại biểu đồ này thường được ghi nhận thuộc về một thương nhân gạo người Nhật tên là Munehisa Homma. Homma phát hiện ra rằng bằng cách biểu diễn giá gạo theo thời gian, ông có thể nhận diện các mẫu hình (pattern) có khả năng gợi ý hướng di chuyển của giá trong tương lai. Ông sử dụng một hệ thống các thanh để biểu diễn sự biến động giá trong một khoảng thời gian nhất định, trong đó độ dài của thanh thể hiện biên độ dao động giá trong khoảng thời gian đó.
Sau này, các trader tiếp tục phát triển kỹ thuật này bằng cách bổ sung những cách diễn giải khác nhau cho các mẫu hình biểu đồ. Đến những năm 1990, biểu đồ nến bắt đầu trở nên phổ biến rộng rãi với các nhà phân tích kỹ thuật và trader trên toàn thế giới. Ngày nay, với sự xuất hiện của dữ liệu thời gian thực trên Internet, việc sử dụng biểu đồ nến mang lại thông tin chính xác và kịp thời hơn bao giờ hết. Chính vì vậy, loại biểu đồ này hiện được sử dụng trong rất nhiều thị trường tài chính và điều đó cũng bao gồm cả thị trường crypto.
Biểu đồ nến crypto là gì?
Biểu đồ nến crypto là một biểu diễn trực quan của hoạt động giao dịch đối với một tài sản tiền mã hóa cụ thể. Biểu đồ nến crypto cung cấp thông tin rất toàn diện, bao gồm giá mở cửa, giá đóng cửa, mức giá cao nhất và mức giá thấp nhất, cũng như biến động giá của tài sản, cả trong khung thời gian ngắn hạn lẫn dài hạn.
Mỗi biểu đồ được trình bày dưới dạng đồ thị, trong đó: trục dọc biểu thị mức giá và trục ngang biểu thị khoảng thời gian. Các công cụ giao dịch crypto tự động có thể phân tích khối lượng lớn dữ liệu giao dịch và tạo ra biểu đồ nến theo thời gian thực, cho phép trader nhanh chóng nhận diện xu hướng (trend) và mẫu hình (pattern) trên thị trường. Tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu hơn vào các thành phần dữ liệu của biểu đồ nến và cách sử dụng chúng trong giao dịch crypto.
Cách đọc biểu đồ nến crypto
Thân nến (Candlestick real body)
Trước hết, hãy bắt đầu với chính các cây nến. Mỗi biểu đồ chứa nhiều thanh màu xanh lá hoặc đỏ, và chúng được gọi là candle hoặc real body (thân nến). Mỗi cây nến đại diện cho một khoảng thời gian xác định, chẳng hạn như 5 phút, 1 giờ hoặc 1 ngày. Điều đầu tiên bạn cần hiểu là khung thời gian mà mỗi cây nến đại diện. Ví dụ, nếu bạn là day trader, tức là muốn kiếm lợi nhuận trong cùng một ngày, thì biểu đồ nến hiển thị biến động giá theo phút hoặc giờ sẽ hữu ích hơn so với biểu đồ thể hiện biến động theo tuần.
Bên cạnh đó, thân nến cung cấp những thông tin cực kỳ quan trọng. Phần trên và dưới của thân nến thể hiện giá mở cửa và giá đóng cửa của tài sản trong khung thời gian đó. Ví dụ, giả sử chúng ta đang quan sát một cây nến đại diện cho khoảng thời gian từ 9:00 sáng đến 10:00 sáng, trong đó giá mở cửa là 100 USD và giá đóng cửa là 110 USD. Khi đó, thân nến sẽ biểu thị mức chênh lệch 10 USD.
Ngược lại, nếu một cây nến có chênh lệch giữa giá mở cửa và giá đóng cửa là 50 USD, thì thân nến sẽ dài hơn đáng kể. Độ dài của mỗi thân nến chứa nhiều thông tin quan trọng. Ví dụ, thân nến dài biểu thị sự chênh lệch lớn giữa giá mở cửa và giá đóng cửa, còn thân nến ngắn cho thấy mức biến động giá nhỏ hơn trong cùng khoảng thời gian.
Màu sắc của nến
Bạn có thể thắc mắc làm thế nào để biết đầu nào của cây nến là giá mở cửa và đầu nào là giá đóng cửa hay nói cách khác, làm sao để biết thị trường đang bullish hay bearish. Chi tiết quan trọng này được xác định thông qua màu sắc của cây nến.
Nói một cách đơn giản, nếu giá của tài sản tăng trong khung thời gian đó, cây nến sẽ có màu xanh lá (hoặc đôi khi màu trắng). Trong trường hợp này, đáy thân nến là giá mở cửa và đỉnh thân nến là giá đóng cửa. Đây được gọi là bullish candle. Ngược lại, nến đỏ (hoặc đôi khi màu đen) biểu thị giá giảm trong khoảng thời gian đó. Đây được gọi là bearish candle, trong đó đỉnh thân nến là giá mở cửa và đáy thân nến là giá đóng cửa. Một bearish candlestick cho thấy áp lực bán đang chiếm ưu thế trong khoảng thời gian đó.
Bóng nến (Wick)
Phần đường mảnh phía trên và phía dưới thân nến được gọi là wick, còn được biết đến với tên gọi khác như tail hoặc shadow. Những đường này biểu thị mức giá cao nhất và thấp nhất đạt được trong khoảng thời gian đó. Ví dụ, một tài sản crypto có thể mở cửa ở mức 100 USD và đóng cửa ở mức 120 USD, nhưng điều đó chưa chắc phản ánh toàn bộ phạm vi giao dịch trong khoảng thời gian đó. Chẳng hạn, giá của tài sản có thể đã tăng lên tối đa 150 USD và giảm xuống tối thiểu 80 USD trong cùng khoảng thời gian.
Chính vì vậy, bóng nến (wick) giúp cung cấp bức tranh đầy đủ hơn về hoạt động giao dịch của tài sản. Bây giờ khi bạn đã quen với các thành phần của biểu đồ nến, hãy cùng tìm hiểu các mẫu hình nến phổ biến và cách đọc chúng.
Các mẫu hình nến crypto quan trọng
Bạn có thể nghĩ rằng mọi hoạt động trên thị trường đều là ngẫu nhiên và độc nhất, nhưng thực tế có những mẫu hình lặp lại theo thời gian. Những mẫu hình này có thể cung cấp cái nhìn sâu hơn về hoạt động và xu hướng của thị trường, đồng thời giúp trader dự đoán những diễn biến có thể xảy ra tiếp theo.
Dưới đây là một số mẫu hình biểu đồ nến quan trọng mà trader nên biết.
Bearish engulfing (mô hình nhấn chìm tăng) và bullish engulfing (mô hình nhấn chìm giảm)
Bearish engulfing là một mẫu hình gồm hai cây nến, thể hiện sự chuyển đổi tạm thời từ phe mua kiểm soát thị trường sang phe bán kiểm soát thị trường.
- Cây nến đầu tiên là nến bullish (xanh) thể hiện giá tăng.
- Cây nến thứ hai là nến bearish (đỏ) thể hiện giá giảm mạnh.
Điểm quan trọng là cây nến thứ hai dài hơn và “bao trùm” toàn bộ thân của cây nến trước đó. Khi một nến tăng được theo sau bởi một nến giảm mạnh, điều này cho thấy quyền kiểm soát thị trường đã chuyển từ buyer sang seller, ít nhất là trong ngắn hạn. Ngược lại là bullish engulfing pattern, báo hiệu khả năng đảo chiều xu hướng từ giảm sang tăng.
- Cây nến đầu tiên là nến giảm (bearish)
- Cây nến thứ hai là nến tăng lớn hơn và bao trùm thân nến trước
Mẫu hình này cho thấy sự thay đổi trong hướng đi của thị trường và có thể báo hiệu giá tiếp tục tăng.
Bearish evening star và bullish morning star
Bearish evening star là mẫu hình gồm ba cây nến, báo hiệu khả năng đảo chiều xu hướng từ tăng sang giảm.
- Nến thứ nhất: nến tăng dài (bullish)
- Nến thứ hai: nến nhỏ (đỏ hoặc xanh) biểu thị sự do dự của thị trường
- Nến thứ ba: nến giảm dài đóng cửa dưới điểm giữa của thân nến đầu tiên
Mẫu hình này thường xuất hiện khi giá tăng mạnh, sau đó đi ngang rồi giảm mạnh. Nó thường xuất hiện ở đỉnh của xu hướng tăng, cho thấy phe bán có thể đã giành quyền kiểm soát và giá có khả năng giảm tiếp.
Ngược lại, bullish morning star báo hiệu khả năng đảo chiều từ giảm sang tăng. Mẫu hình này hình thành khi giá giảm mạnh, sau đó đi ngang, rồi tăng mạnh trở lại — cho thấy giá có thể bắt đầu bước vào xu hướng tăng.
Bearish harami và bullish harami
Bearish harami là mẫu hình gồm hai cây nến, báo hiệu khả năng đảo chiều từ xu hướng tăng sang xu hướng giảm.
- Cây nến đầu tiên là nến tăng dài
- Cây nến thứ hai là nến nhỏ (đỏ hoặc xanh) nằm hoàn toàn trong thân nến đầu tiên
Mẫu hình này cho thấy phe bán đang bắt đầu chiếm ưu thế, và giá có thể tiếp tục giảm. Đây là một tín hiệu đảo chiều khá mạnh, và một số trader sử dụng thời điểm này để mở vị thế short trong thị trường đang có xu hướng giảm.
Ngược lại, bullish harami báo hiệu khả năng đảo chiều từ giảm sang tăng.
- Nến đầu tiên là nến giảm dài
- Nến thứ hai là nến nhỏ nằm hoàn toàn trong thân nến đầu tiên
Điều này cho thấy xu hướng giảm có thể đã kết thúc và xu hướng tăng có thể bắt đầu, khi phe mua quay trở lại thị trường.
Dark cloud (mây đen) và piercing line (đường xuyên thấu)
Dark cloud pattern báo hiệu khả năng đảo chiều từ tăng sang giảm.
- Nến đầu tiên: nến tăng dài
- Nến thứ hai: nến giảm, mở cửa trên đỉnh nến trước và đóng cửa dưới điểm giữa thân nến trước
Mẫu hình này được đặt tên như vậy vì cây nến đỏ giống như “đám mây đen” che phủ thành quả tăng giá của cây nến xanh trước đó. Khi xuất hiện sau một xu hướng tăng, mẫu hình này cho thấy khả năng đảo chiều và giá có thể tiếp tục giảm. Ngược lại, piercing line pattern báo hiệu khả năng đảo chiều từ giảm sang tăng.
- Nến đầu tiên: nến giảm dài
- Nến thứ hai: nến tăng, mở cửa dưới đáy nến trước nhưng đóng cửa trên điểm giữa thân nến trước
Mẫu hình này cho thấy phe mua có thể đang giành quyền kiểm soát thị trường, từ đó có thể dẫn đến đà tăng giá tiếp theo. Piercing line thực chất là mẫu hình đối lập trực tiếp với dark cloud, dù tên gọi của nó khá khác biệt.
Biểu đồ nến crypto tìm ở đâu?
Có nhiều nền tảng trực tuyến và sàn giao dịch cung cấp biểu đồ nến crypto. Một số lựa chọn phổ biến bao gồm:
- TradingView: một trong những nền tảng biểu đồ phổ biến nhất, cung cấp biểu đồ nến cho nhiều loại tiền mã hóa khác nhau. Bạn có thể truy cập biểu đồ thời gian thực cùng với nhiều công cụ phân tích kỹ thuật để phân tích biến động giá.
- Các sàn giao dịch crypto: những nền tảng giao dịch như Coinbase và Binance cũng cung cấp biểu đồ cho nhiều loại crypto khác nhau. Bạn có thể xem biểu đồ theo nhiều khung thời gian, theo dõi khối lượng giao dịch, và phân tích các mẫu hình nến.
- Các trang tổng hợp dữ liệu: những website như CoinMarketCap và CryptoCompare cung cấp dữ liệu thị trường crypto, bao gồm biểu đồ nến, chỉ số fear and greed, và nhiều thông tin giao dịch khác.
Điều đáng lưu ý là mỗi nền tảng có thể cung cấp các công cụ và tính năng biểu đồ khác nhau, vì vậy việc lựa chọn nền tảng phù hợp với nhu cầu và sở thích của bạn là rất quan trọng.
Vượt ra ngoài biểu đồ nến: yếu tố bảo mật trong crypto
Việc hiểu và đọc biểu đồ nến crypto cần thời gian luyện tập, nhưng nỗ lực đó hoàn toàn xứng đáng đối với các trader muốn đưa ra quyết định mua, bán hoặc nắm giữ tài sản một cách có cơ sở. Dù bạn sử dụng crypto để giao dịch đòn bẩy hay các hình thức giao dịch khác, việc thành thạo biểu đồ nến sẽ giúp trader hiểu rõ xu hướng thị trường và cải thiện chiến lược giao dịch tổng thể. Tuy nhiên, có một yếu tố đặc biệt quan trọng trong giao dịch crypto: mọi phân tích thị trường đều trở nên vô nghĩa nếu ví crypto của bạn không được bảo mật tốt ngay từ đầu. Hardware wallet (ví cứng) bảo vệ private key của bạn trong một môi trường hoàn toàn tách biệt khỏi kết nối Internet. Điều này có nghĩa là bạn có thể giao dịch mà vẫn đảm bảo khóa riêng của tài sản luôn được giữ kín.
Vì vậy, trước khi bắt đầu hành trình với những chiến lược giao dịch phức tạp, các cập nhật về quy định crypto, hay thậm chí là giao dịch tiền điện tử bằng AI, hãy đảm bảo rằng bạn đã đầu tư vào một chiếc hardware wallet – một phần không thể thiếu trong bộ công cụ của bất kỳ trader crypto nào.






