Trượt giá tiền điện tử là gì?

Nếu bạn từng mua tiền điện tử hoặc bất kỳ loại tài sản nào khác, rất có thể bạn đã gặp phải hiện tượng trượt giá. Đây là một khái niệm xuất hiện trong hầu hết mọi thị trường tài chính, và thị trường crypto cũng không phải là ngoại lệ.

Nhưng chính xác thì trượt giá là gì?

Hãy tưởng tượng bạn chuẩn bị mua Bitcoin hoặc Ethereum. Bạn nhìn thấy một mức giá trên màn hình và sẵn sàng chốt giao dịch. Tuy nhiên, khi lệnh được thực hiện, bạn lại phải trả cao hơn (hoặc thấp hơn) một chút so với mức giá đã hiển thị ban đầu. Sự chênh lệch đó chính là trượt giá, và hiện tượng này xuất hiện khá thường xuyên trong thị trường crypto.

Vậy tại sao trượt giá trong crypto lại xảy ra? Và quan trọng hơn, làm thế nào để tránh nó? Hiểu rõ ý nghĩa của trượt giá và cách nó ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch là điều vô cùng quan trọng đối với bất kỳ nhà đầu tư crypto nào. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết hơn.

Bạn có thể đang thắc mắc: Liệu tôi có thể tránh được trượt giá không? Câu trả lời ngắn gọn là có. Tuy nhiên, trên thực tế, cách tốt nhất để tránh trượt giá trước tiên là phải hiểu rõ về nó.

Ý nghĩa của trượt giá

Trong giao dịch tiền điện tử, trượt giá đề cập đến sự khác biệt giữa mức giá kỳ vọng và mức giá thực tế khi giao dịch được khớp lệnh. Nói cách khác, hiện tượng này xảy ra khi một nhà giao dịch khớp lệnh ở mức giá khác với mức giá dự kiến ban đầu, dẫn đến khả năng phát sinh thua lỗ do biến động thị trường trong quá trình thực thi lệnh. Đối với một trader, đây là một khái niệm cực kỳ quan trọng cần hiểu rõ, bởi nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận giao dịch.

Tuy nhiên, trước khi tìm hiểu cách trượt giá vận hành trong thực tế, hãy cùng xem những nguyên nhân khiến trượt giá xảy ra trong crypto là gì.

Tại sao trượt giá xảy ra?

Về bản chất, trượt giá xảy ra do điều kiện thị trường. Tuy nhiên, đó chỉ là bề nổi của vấn đề. Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến nhất.

Biến động giá

Rõ ràng, biến động thị trường ảnh hưởng mạnh mẽ đến mức giá bạn phải trả khi mua một loại tiền điện tử. Giá của đồng coin liên tục tăng giảm ngay cả trong lúc bạn đang thực hiện giao dịch. Điều này đồng nghĩa với việc nó có thể tác động trực tiếp đến quá trình khớp lệnh của bạn.

Ví dụ, giả sử bạn đồng ý mua một đồng coin ở một mức giá nhất định. Tuy nhiên, vào thời điểm giao dịch của bạn được xử lý, giá của đồng coin đó đã tăng lên. Sự chênh lệch giữa mức giá kỳ vọng và mức giá thực tế chính là trượt giá. Trong những thị trường có mức độ biến động cao, sự thay đổi giá nhanh chóng có thể dẫn đến mức trượt giá lớn hơn, vì vậy trader cần chú ý đến điều kiện thị trường trước khi thực hiện giao dịch.

Thanh khoản thị trường thấp

Thanh khoản thấp cũng là một yếu tố quan trọng gây ra trượt giá. Để hiểu rõ hơn, hãy xem một ví dụ đơn giản ngoài thị trường crypto. Giả sử bạn muốn mua 20 chiếc bánh cupcake tại một khu chợ bánh. Bạn đến quầy đầu tiên và thấy họ có đủ 20 chiếc với giá 2 USD mỗi chiếc, vì vậy bạn nghĩ rằng mình sẽ trả 40 USD.

Tuy nhiên, trong lúc bạn đang chuẩn bị thanh toán, có người khác mua mất 5 chiếc bánh. Lúc này bạn chỉ còn 15 chiếc, và cần mua thêm 5 chiếc nữa. Bạn đi sang quầy tiếp theo. Quầy này chỉ còn 2 chiếc bánh, với giá 3 USD mỗi chiếc, nên bạn mua chúng rồi tiếp tục sang quầy khác. Quầy cuối cùng chỉ còn 3 chiếc bánh, vừa đủ số lượng bạn cần, nhưng giá của chúng là 5 USD mỗi chiếc. Kết quả là bạn phải trả 51 USD thay vì 40 USD như dự tính ban đầu.

Trong ví dụ này, chợ bánh cũng giống như thị trường tiền điện tử. Nếu không có đủ thanh khoản trên nền tảng khi bạn mua crypto, trượt giá sẽ xảy ra. Về bản chất, đây là vấn đề kỹ thuật đơn giản: hệ thống cần có đủ tài sản ngay tại thời điểm đó để thực hiện giao dịch.

Tắc nghẽn mạng lưới

Một nguyên nhân khác gây ra trượt giá trong crypto là tắc nghẽn mạng lưới.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng một con đường biên giới đông đúc giữa hai quốc gia. Nếu có quá nhiều xe cùng lúc muốn qua cửa khẩu, nhân viên kiểm soát chỉ có thể xử lý từng xe nhanh nhất có thể. Tuy nhiên, vào thời điểm đông đúc nhất, việc này sẽ gây ra tình trạng chậm trễ. Blockchain cũng hoạt động tương tự. Mỗi mạng lưới chỉ có thể xử lý một số lượng giao dịch nhất định trong một khoảng thời gian, và các giao dịch sẽ được xếp hàng chờ xử lý. Do đó, nếu có quá nhiều người thực hiện giao dịch cùng lúc, giao dịch của bạn có thể mất thời gian để được xác nhận. Khi đến lượt xử lý, giá thị trường có thể đã thay đổi đáng kể, dẫn đến trượt giá.

Cách tính trượt giá trong Crypto

Giờ đây bạn đã hiểu tại sao trượt giá xảy ra. Nhưng còn cách tính trượt giá thì sao? Nói một cách đơn giản, việc ước tính khả năng xảy ra trượt giá là điều cần thiết đối với bất kỳ trader crypto nào. Trước hết, bạn cần tìm sự chênh lệch giữa giá thị trường hiện tại và giá giao dịch được thực hiện. Ví dụ, nếu bạn bán 1 token với giá 1.000 USD, nhưng lệnh được khớp ở 800 USD, thì trượt giá sẽ là 200 USD. Một chỉ số hữu ích khác là tỷ lệ trượt giá (trượt giá percentage). Bạn có thể tính bằng cách lấy chênh lệch giá chia cho giá thị trường hiện tại.

Trong ví dụ trên, tỷ lệ trượt giá sẽ là 20% (200/1.000). Ngoài việc tự tính toán, hiện nay cũng có nhiều công cụ và tài nguyên trực tuyến giúp trader ước tính trượt giá trên các blockchain khác nhau, đồng thời tính đến yếu tố tắc nghẽn mạng lưới. Nhiều công cụ tính trượt giá này được cung cấp miễn phí và sử dụng dữ liệu thị trường theo thời gian thực để đánh giá chi phí thực thi giao dịch.

Việc sử dụng những công cụ này sẽ giúp bạn lập kế hoạch giao dịch tốt hơn, cũng như quyết định có nên tránh một số giao dịch hoặc nền tảng nhất định hay không.

Cách tránh trượt giá trong Crypto

Bây giờ bạn đã hiểu trượt giá là gì và cách tính toán nó. Nhưng liệu có thể tránh hoàn toàn trượt giá hay không? Giảm thiểu trượt giá là yếu tố quan trọng giúp cải thiện hiệu quả giao dịch và điều hướng thị trường tiền điện tử một cách hiệu quả. Dưới đây là một số phương pháp phổ biến giúp bạn hạn chế trượt giá ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Lệnh giới hạn

Đặt lệnh giới hạn là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để tránh trượt giá. Cụ thể, lệnh giới hạn cho phép bạn chỉ định mức giá mua hoặc bán cụ thể mà bạn chấp nhận. Lệnh chỉ được thực hiện khi thị trường đạt đến đúng mức giá đó. Nhờ vậy, bạn có thể đảm bảo kết quả giao dịch đúng như mong muốn, tránh những bất ngờ không mong muốn do trượt giá.

Lệnh dừng lỗ

Stop Loss cũng là một phương pháp phổ biến để giảm thiểu trượt giá. Việc thiết lập lệnh dừng lỗ sẽ giới hạn mức biến động giá trước khi lệnh được thực thi. Nói cách khác, nó sẽ ngăn bạn thực hiện giao dịch nếu giá biến động quá mạnh. Nhờ đó, bạn có thể kiểm soát giao dịch tốt hơn và giảm nguy cơ thua lỗ lớn do trượt giá.

Bot giao dịch

Các hệ thống giao dịch tự động cũng là một cách hiệu quả để giảm trượt giá. Những hệ thống này sử dụng thuật toán nâng cao để theo dõi thị trường và thực hiện giao dịch nhanh hơn nhiều so với con người khi điều kiện thuận lợi xuất hiện. Nhờ vậy, phương pháp này giúp loại bỏ độ trễ do sự do dự của con người, cho phép bot thực hiện giao dịch nhanh chóng và chính xác theo các chỉ dẫn ban đầu.

Phân tích thị trường crypto

Cuối cùng, bạn cũng có thể giảm thiểu tổn thất do trượt giá bằng cách theo dõi sát sao điều kiện thị trường. Bằng cách cập nhật thông tin về tin tức và sự kiện có thể ảnh hưởng đến thị trường, bạn có thể điều chỉnh các lệnh giao dịch để tránh những thay đổi giá bất ngờ và giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không có phương pháp nào đảm bảo tuyệt đối, bởi các tình huống tắc nghẽn mạng lưới bất ngờ vẫn có thể gây ảnh hưởng đến giao dịch.

Ví dụ về trượt giá trong Crypto

Như bạn đã biết, có nhiều nguyên nhân gây ra trượt giá trong crypto và cũng có nhiều cách để hạn chế nó. Tuy nhiên, bạn có biết rằng mức trượt giá có thể khác nhau đáng kể giữa các loại tiền điện tử và các sàn giao dịch? Mỗi loại tiền điện tử có mức thanh khoản và biến động riêng, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến trượt giá. Ví dụ, các đồng tiền phổ biến như Bitcoin thường ổn định hơn, có thanh khoản cao và biến động thấp hơn, vì vậy trượt giá trong giao dịch thường nhỏ hơn. Ngược lại, các altcoin nhỏ thường có thanh khoản thấp và biến động cao hơn, dẫn đến mức trượt giá lớn hơn.

Tuy nhiên, trượt giá không chỉ khác nhau giữa các mạng lưới, mà còn khác nhau giữa các nền tảng giao dịch. Do đó, việc nghiên cứu kỹ sàn giao dịch mà bạn dự định sử dụng là điều rất quan trọng, bởi mức trượt giá có thể khác nhau đáng kể giữa các nền tảng.

Ví dụ, trên sàn giao dịch tập trung (CEX), độ sâu của order book và khối lượng giao dịch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức trượt giá mà người dùng trải nghiệm. Ngoài ra, khi sử dụng các nền tảng này, bạn không thể sử dụng ví non-custodial, nghĩa là bạn phải ủy quyền quyền quản lý tài sản cho một bên trung gian tập trung. Tuy nhiên, các sàn giao dịch tập trung thường hỗ trợ lệnh giới hạn (limit orders) trong khi nhiều sàn phi tập trung thì không, điều này cho phép bạn giới hạn mức trượt giá mà bạn sẵn sàng chấp nhận.

Trong thế giới sàn giao dịch phi tập trung (DEX), các nền tảng như Uniswap và PancakeSwap hoạt động mà không có cơ quan quản lý trung tâm. Điều này có nghĩa là chúng phụ thuộc hoàn toàn vào thanh khoản của hệ thống để thực hiện giao dịch, vì vậy dễ gặp rủi ro thanh khoản thấp hơn. Thông thường, các nền tảng phi tập trung sẽ đặt mức trượt giá mặc định từ 0,5% đến 1%, sau đó trader có thể tùy chỉnh mức chấp nhận trượt giá theo nhu cầu của mình.

Ngoài ra, những nền tảng này không có rủi ro tập trung giống như các sàn CEX, vì vậy bạn có thể giao dịch với mức độ tin tưởng cao hơn vào tính bảo mật của mạng lưới. Dù bạn lựa chọn mua crypto ở đâu, trượt giá gần như chắc chắn sẽ xảy ra, và không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả.

Trượt giá chỉ là một phần của giao dịch Crypto

Vì vậy, để đảm bảo an toàn khi giao dịch, việc hiểu rõ khái niệm và tầm quan trọng của trượt giá là vô cùng cần thiết. Bằng cách tính toán sự chênh lệch giữa giá thị trường hiện tại và giá giao dịch thực tế, bạn có thể đánh giá được lợi nhuận hoặc rủi ro tiềm năng. Sau đó, bạn có thể áp dụng các chiến lược khác nhau để giảm thiểu trượt giá.

Thông qua Ledger Wallet, bạn có thể mua tiền điện tử đồng thời ước tính tỷ lệ trượt giá, trong khi vẫn đảm bảo tài sản của bạn được bảo mật tuyệt đối. Bởi vì hãy nhớ rằng mặc dù trượt giá là một yếu tố quan trọng trong giao dịch crypto, nhưng nó chỉ là một phần của bức tranh tổng thể.

Hãy luôn DYOR (Do Your Own Research – tự nghiên cứu) và đưa ra những quyết định đầu tư có cơ sở. Việc tích lũy kiến thức và hành động dựa trên kiến thức đó là điều cần thiết để bảo vệ khoản đầu tư của bạn. Khi tuân thủ những nguyên tắc này, bạn sẽ được trang bị đầy đủ để thành công trong thế giới tiền điện tử đầy biến động.