Những ý chính:
Stablecoin là một loại tài sản kỹ thuật số đặc biệt. Giá trị của các tài sản này được neo (peg) vào các tài sản trong thế giới thực: tiền pháp định, như đô la Mỹ, hoặc hàng hóa như vàng hay bạc. Những loại tài sản này cũng có vị thế riêng giúp tránh được tác động của biến động thị trường. Vì giá trị của stablecoin được neo vào tài sản thực, nên biến động của thị trường crypto hầu như không ảnh hưởng đến chúng. Điều này mang lại cho các trader một cách thuận tiện để chốt lời hoặc hoán đổi tài sản mà không cần rút tiền về fiat (off-ramp).
Về cơ bản, stablecoin thường hoạt động như tiền pháp định trên blockchain (fiat on-chain). Giống như tiền mặt, chúng phù hợp cho các giao dịch hằng ngày, chẳng hạn như mua vật phẩm trong game hoặc thanh toán cho các dịch vụ crypto.
Tuy nhiên, không giống tiền pháp định, stablecoin hoạt động trên mạng lưới blockchain, tương tự như các loại tiền điện tử truyền thống như Bitcoin hay Ether. Do đó, chúng thừa hưởng toàn bộ lợi ích của công nghệ blockchain: việc chuyển tài sản từ người này sang người khác không cần trung gian, và các giao dịch đều minh bạch và bảo mật.
Việc chuyển tiền ngang hàng (peer-to-peer – P2P) giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi thường thấy trong các giao dịch tài chính truyền thống, từ đó cho phép bạn thực hiện giao dịch xuyên biên giới một cách dễ dàng. Nói cách khác, stablecoin có thể giúp dòng tiền đến được những nơi mà hệ thống ngân hàng truyền thống gặp nhiều hạn chế.
Ngoài các trường hợp sử dụng mang tính thiết thực này, stablecoin cũng rất phổ biến đối với trader crypto, nhà đầu cơ và nghệ sĩ kỹ thuật số. Do đó, hiện nay đã có vô số biến thể stablecoin được phát triển. Tuy vậy, chỉ có một số ít stablecoin thực sự được sử dụng rộng rãi. USDC là một trong số đó.
Vậy chính xác USDC là gì và nó đóng vai trò như thế nào trong hệ sinh thái crypto? Hãy cùng tìm hiểu.
USDC là gì?
USD Coin (USDC) là một phiên bản token hóa của đô la Mỹ (USD), hoạt động trên 15 mạng blockchain khác nhau: Algorand, Arbitrum, Avalanche, Base, Ethereum, Flow, Hedera, NEAR, Noble, OP Mainnet, Polkadot, Polygon PoS, Solana, Stellar và TRON.
Được thiết kế để duy trì giá trị ổn định ở mức 1 USD, bạn luôn có thể giao dịch USDC với giá trị tương đương số tiền bạn đã nạp vào bất kỳ thời điểm nào. Tuy nhiên, khác với đồng đô la truyền thống, bạn có thể sử dụng USDC để truy cập vào vô số nền tảng và dịch vụ crypto. Hiện nay, đây là stablecoin lớn thứ hai trên thị trường, với vốn hóa khoảng 24,37 tỷ USD, chiếm 19% tổng thị trường stablecoin.
USDC cũng cung cấp smart contract mã nguồn mở cho các doanh nghiệp phát triển các sản phẩm blockchain như ví và sàn giao dịch. Đồng thời, nó còn hỗ trợ các ứng dụng cung cấp quyền truy cập theo thời gian thực vào thanh toán, giao dịch và các dịch vụ tài chính.
Vậy USDC đã phát triển đến vị trí hiện tại như thế nào?
Ai đã tạo ra USDC?
USDC được tạo ra bởi một liên minh phi lợi nhuận (consortium) được tài trợ bởi sàn giao dịch tiền điện tử Coinbase và công ty công nghệ tài chính Circle.
Circle đặt mục tiêu thay đổi cách tiền tệ được lưu chuyển trên toàn thế giới. Sứ mệnh của công ty là “nâng cao thịnh vượng kinh tế toàn cầu thông qua việc trao đổi giá trị không ma sát.”
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Circle đã công bố đồng đô la kỹ thuật số của mình vào tháng 5 năm 2018, trong giai đoạn thị trường gấu (bear market), và chính thức ra mắt vào tháng 9 cùng năm. Sau đó, vào năm 2021, Circle tiếp tục ra mắt một stablecoin khác là EURC, được neo giá theo đồng Euro.
Cả USDC và EURC đều được bảo chứng bởi các khoản dự trữ có tính thanh khoản cao do Circle quản lý độc quyền. Tuy nhiên, công ty cũng cam kết mạnh mẽ về tính minh bạch: họ công bố chi tiết về các khoản dự trữ hàng tuần, cùng với xác nhận từ bên thứ ba về tài sản bảo chứng.
USDC được sử dụng để làm gì?
Giống như hầu hết các stablecoin khác, USDC có nhiều trường hợp sử dụng khác nhau. Tuy nhiên, một số trường hợp phổ biến nhất bao gồm:
Phòng ngừa biến động
Trong suốt lịch sử hoạt động của mình, USDC phần lớn đã duy trì tỷ lệ neo 1:1, nhờ đó mang lại mức biến động giá thấp hơn nhiều so với các tài sản crypto thông thường.
Vì được bảo chứng hoàn toàn bằng các tài sản dự trữ được quản lý theo quy định tại Hoa Kỳ, USDC mang lại sự đảm bảo rằng người nắm giữ token có thể đổi 1 USDC lấy đúng 1 USD bất cứ lúc nào. Điều này cho phép các trader sử dụng USDC như một công cụ phòng ngừa rủi ro trước biến động thị trường.
Chuyển tài sản ngang hàng (P2P)
Vì USDC hoạt động trên blockchain, nó được hưởng lợi từ các đặc tính của công nghệ blockchain, chẳng hạn như chuyển tài sản ngang hàng (P2P) không cần cấp phép. Điều đó có nghĩa là bạn có thể chuyển USDC mà không cần trung gian can thiệp vào giao dịch hoặc thu phí trung gian.
Thanh toán xuyên biên giới gần như tức thì và không cần cấp phép
Bên cạnh đó, USDC còn cho phép người dùng chuyển tiền trên phạm vi toàn cầu một cách nhanh chóng, mang lại lựa chọn khả thi hơn so với các kênh truyền thống như chuyển khoản ngân hàng quốc tế.
Trên blockchain, không tồn tại thời gian xử lý kéo dài 8 ngày. Thay vào đó, bạn có thể thực hiện chuyển tiền quốc tế gần như ngay lập tức.
Kiều hối
Vì USDC là phương thức trao đổi giá trị hiệu quả xuyên biên giới, nó cũng có vị thế đặc biệt trong lĩnh vực kiều hối.
Cụ thể, sự bất ổn chính trị hoặc kinh tế ở một số quốc gia khiến việc nhận tiền từ bạn bè và người thân trở nên khó khăn. Khi sử dụng USDC, không có các chi phí ẩn như phí chuyển đổi hoặc phí dịch vụ. Ngoài ra, cũng không có trung gian xử lý giao dịch, đồng nghĩa với việc không ai có thể kiểm soát bạn gửi tiền cho ai.
Bất kể bạn đến từ quốc gia nào hay các quy định địa phương ra sao, việc nhận tiền kiều hối bằng USDC vẫn rất đơn giản.
Khả năng tương tác
Vì USDC chủ yếu hoạt động dưới dạng token ERC-20, nên nó được hỗ trợ bởi vô số nền tảng DeFi, ứng dụng và dịch vụ crypto. Gần như mọi nền tảng hỗ trợ EVM đều chấp nhận USDC. Ngoài ra, USDC cũng có mặt rộng rãi trên cả sàn giao dịch tập trung (CEX) và phi tập trung (DEX), do đó việc mua USDC cũng tương đối đơn giản.
Giờ đây khi bạn đã hiểu vì sao USDC lại phổ biến đến vậy, hãy cùng tìm hiểu sâu hơn. Cụ thể, USDC hoạt động như thế nào?
USDC hoạt động như thế nào?
USDC được Circle phát hành theo tỷ lệ 1:1 để đổi lấy đô la Mỹ (USD). Circle quản lý các khoản dự trữ này và lưu trữ chúng trong các tổ chức tài chính truyền thống (như ngân hàng). Phần lớn dự trữ USDC bằng USD được giữ trong Circle Reserve Fund (USDXX) – một quỹ thị trường tiền tệ chính phủ được đăng ký theo quy định 2a-7 của SEC. Theo Circle, quỹ này “có thể bao gồm tiền mặt, trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn và các thỏa thuận mua lại trái phiếu kho bạc Mỹ qua đêm với các ngân hàng toàn cầu hàng đầu.”
Sau đó, khi token USDC được bán lại, Circle sẽ thanh toán cho người dùng từ quỹ dự trữ và tiến hành đốt (burn) số USDC tương ứng để tránh lạm phát nguồn cung. Tất nhiên, cơ chế này còn phức tạp hơn một chút. Vì vậy, hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về cách USDC duy trì tỷ lệ neo giá với USD.
USDC duy trì tỷ giá neo với USD như thế nào?
USDC duy trì tỷ giá neo với USD bằng cách đảm bảo toàn bộ nguồn cung của nó được bảo chứng bằng tiền pháp định của Hoa Kỳ và các tài sản tương đương. Cụ thể, cơ chế này hoạt động bằng cách giữ lại một đô la Mỹ hoặc tài sản tương đương tiền mặt trong quỹ dự trữ cho mỗi USDC đang lưu hành. Tuy nhiên, dù USDC được bảo chứng bằng tài sản dự trữ, cần lưu ý rằng các khoản dự trữ này không chỉ bao gồm duy nhất tiền USD. Chính điều này đôi khi có thể gây ra những biến động nhỏ về giá. Nếu xảy ra sự mất cân đối hoặc sai lệch trong các phép tính, hoặc nếu một tài sản tương đương tiền mặt trong quỹ dự trữ thay đổi giá trị so với trước đó, thì giá của USDC có thể tạm thời bị lệch khỏi mức neo.
Ở những thời điểm biến động mạnh nhất, giá của USDC từng đạt mức cao nhất mọi thời đại (ATH) là 1,19 USD vào tháng 5 năm 2019, và mức thấp nhất mọi thời đại (ATL) là 0,87764 USD vào tháng 3 năm 2023. Vì vậy, tỷ lệ neo 1:1 không phải lúc nào cũng được duy trì tuyệt đối 100% trong mọi thời điểm. Tuy nhiên, trên thực tế, Circle đã quản lý USDC khá hiệu quả và duy trì tỷ giá neo của đồng stablecoin này gần như liên tục trong phần lớn thời gian.
Rủi ro của USDC
Dĩ nhiên, giống như bất kỳ tài sản kỹ thuật số nào khác, USDC cũng đi kèm với những rủi ro nhất định. Là một trong những stablecoin phổ biến nhất, nó vẫn phải đối mặt với một số thách thức. Hãy cùng xem xét một vài nhược điểm của USDC.
Dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá trị của đồng đô la Mỹ
USDC được neo giá theo giá trị của đồng đô la Mỹ. Điều này có nghĩa là stablecoin này chịu ảnh hưởng trực tiếp từ lạm phát và sự thay đổi giá trị của đồng USD. Nói cách khác, sức mua của USDC phụ thuộc vào sức mạnh của đồng đô la Mỹ. Nếu USD mất giá, thì USDC cũng sẽ giảm giá trị theo. Tuy nhiên, đây là đặc điểm chung của tất cả các stablecoin được neo theo USD, chứ không riêng gì USDC.
Tính tập trung
USDC cùng với quỹ dự trữ của nó được quản lý bởi một thực thể tập trung là Circle. Điều này kéo theo một số rủi ro nhất định. Trước hết, nếu Circle ngừng hoạt động hoặc gặp vấn đề tài chính, USDC cũng có thể bị ảnh hưởng. Không chỉ vậy, điều này còn đồng nghĩa với việc Circle có khả năng lạm dụng quyền lực của mình. Khi sử dụng USDC, người dùng phải đặt niềm tin vào sự kiểm soát tập trung của Circle, bởi chính họ quản lý các tài khoản lưu trữ quỹ dự trữ và quyết định số lượng coin được phát hành.
Tương tự, USDC cũng có một “cửa hậu” cho phép Circle dừng các giao dịch thanh toán nếu họ tin rằng các khoản tiền đang được sử dụng cho mục đích bất hợp pháp. Điều này đã được Circle xác nhận vào tháng 7 năm 2020, khi họ đóng băng 100.000 USD giá trị stablecoin theo yêu cầu của cơ quan thực thi pháp luật.
Mặc dù điều này khiến USDC mang tính tập trung hơn so với một số đối thủ cạnh tranh, nhưng đồng thời nó cũng cho phép Circle ngăn chặn các hoạt động tội phạm và hy vọng có thể hoàn trả các khoản tiền bị đánh cắp cho chủ sở hữu hợp pháp.
Rủi ro đối tác
Circle lưu trữ quỹ dự trữ cho cả USDC và EURC trong các tổ chức tài chính truyền thống, cụ thể là các ngân hàng. Điều này tạo ra rủi ro đối tác. Ngay cả khi Circle quản lý tài sản một cách hiệu quả, người dùng vẫn phải phụ thuộc vào các ngân hàng mà Circle sử dụng để quản lý quỹ dự trữ một cách phù hợp.
Nếu một ngân hàng đang nắm giữ phần lớn quỹ dự trữ của USDC gặp sự cố hoặc phá sản, điều đó sẽ làm suy giảm khả năng thanh khoản bảo chứng của USDC, dẫn đến việc stablecoin bị mất neo giá (depeg). Thật không may, điều này đã xảy ra vào tháng 3 năm 2023, khi ba ngân hàng tại Hoa Kỳ gồm Silicon Valley Bank (SVB), Signature Bank và Silvergate Bank đồng loạt sụp đổ. Do Circle gửi 3,3 tỷ USD tiền dự trữ tại SVB và sử dụng Signature cùng Silvergate cho các dịch vụ tài chính khác, USDC đã mất neo tới 13%.
Sự kiện này cũng ảnh hưởng đến stablecoin DAI, bởi gần một nửa lượng DAI được bảo chứng bằng USDC. May mắn thay, cả hai đồng tiền đều nhanh chóng khôi phục lại tỷ giá neo sau khi Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đồng ý hỗ trợ các chủ nợ của các ngân hàng này.
Tính minh bạch và tài sản bảo chứng
Quỹ dự trữ bảo chứng cho USDC bao gồm nhiều loại tài sản khác nhau, tuy nhiên các chi tiết đầy đủ về những tài sản này không được Circle và Coinbase công bố hoàn toàn. Mặc dù họ tuân thủ các quy định của Hoa Kỳ, việc người dùng muốn biết rõ chi tiết cách các tài sản của mình được bảo chứng là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nếu quỹ dự trữ không được quản lý đúng cách, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ mất tiền.
Ví dụ, trong danh mục tài sản dự trữ của USDC có bao gồm trái phiếu Kho bạc Mỹ (Treasury Bonds) được định giá bằng USD. Mặc dù đây là khoản đầu tư rủi ro thấp, nhưng chúng không thể chuyển đổi thành tiền mặt ngay lập tức. Điều này có nghĩa là nếu tất cả mọi người cùng lúc muốn đổi USDC sang USD, USDC có thể gặp vấn đề về thanh khoản.
Tuy vậy, Circle lưu trữ quỹ dự trữ USDC tại các tổ chức tài chính được quản lý hợp pháp và phải thực hiện chứng thực dự trữ hàng tháng (monthly attestations). Điều này đồng nghĩa với việc quỹ dự trữ được kiểm toán thường xuyên, và người dùng có thể phần nào tin tưởng rằng Circle sẽ không tự ý chiếm đoạt tài sản của họ — dù về lý thuyết họ có khả năng làm điều đó. Ngoài ra, do phần lớn quỹ dự trữ bao gồm tiền mặt và tài sản tương đương tiền mặt có tính thanh khoản cao, nên về nguyên tắc nó có thể bao phủ toàn bộ lượng USDC đang lưu hành. Bên cạnh đó, Circle còn công bố báo cáo dự trữ hàng tuần.
Làm thế nào để mua USDC?
Ngày nay, bạn có thể mua USDC trên hầu hết các sàn giao dịch tập trung và phi tập trung. Tuy nhiên, mỗi nền tảng sẽ cung cấp mức độ bảo mật khác nhau (và mức giá cũng khác nhau). Một trong những cách đơn giản nhất để sở hữu USDC là thông qua hệ sinh thái Ledger. Bằng cách này, bạn có thể mua trực tiếp các token ERC-20 bằng tiền pháp định thông qua dịch vụ on-ramp, và chúng sẽ được chuyển thẳng vào tài khoản được bảo vệ bởi thiết bị của bạn.
Điều này giúp bạn tránh được rủi ro khi ví của sàn giao dịch tập trung gặp sự cố hoặc ngừng hoạt động, khiến bạn mất quyền truy cập vào tài sản của mình. Vậy làm thế nào để mua USDC trong hệ sinh thái Ledger?
Nói một cách đơn giản, bạn có thể quản lý USDC bằng tài khoản Ethereum thông thường của mình, bởi USDC hoạt động như một token ERC-20. Cách thực hiện như sau:
- Cài đặt ứng dụng Ethereum trên thiết bị Ledger của bạn nếu chưa thực hiện trước đó.
- Để tạo một tài khoản dành riêng cho USDC, hãy truy cập vào mục Accounts và nhấn “Add an account”.
- Chọn Ethereum và nhấn Continue.
- Như vậy, bạn đã tạo thành công một tài khoản để lưu trữ USDC.
- Truy cập mục “Buy” trong Ledger Wallet.
- Tìm kiếm USDC và mua trực tiếp trong Ledger Wallet thông qua nhà cung cấp Coinify.
- Chỉ định tài khoản mà bạn muốn nhận USDC.
- Nhận USDC vào tài khoản ETH được bảo vệ bởi thiết bị Ledger của bạn.
Tổng kết về USDC
Là một trong những stablecoin phổ biến nhất hiện nay, USDC đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái tiền mã hóa. Nếu bạn từng tương tác với stablecoin, rất có thể bạn đã biết đến USDC. Dĩ nhiên, mỗi loại stablecoin đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng, và USDC được rất nhiều trader, nghệ sĩ NFT, nhà đầu cơ và nhiều đối tượng người dùng khác ưa chuộng.
Việc sử dụng USDC cho phép bạn tận dụng sự ổn định tương đối của tiền pháp định, đồng thời mở ra nhiều trường hợp sử dụng mới chẳng hạn như truy cập các nền tảng giao dịch, thanh toán cho dịch vụ tiền mã hóa, hoặc thậm chí mua vật phẩm trong game.
Và tất nhiên, khi sử dụng một tài sản blockchain, sẽ không có bên trung gian tham gia. Khi bạn chuyển USDC cho người khác, giao dịch đó không cần bất kỳ tổ chức trung gian nào, blockchain sẽ tự xử lý giao dịch. Ngoài ra, bạn có thể lưu trữ USDC trong ví không tự lưu ký, nghĩa là chỉ bạn mới có quyền truy cập vào chúng. Không giống ngân hàng hay sàn giao dịch tập trung, ví non-custodial cho phép bạn thực sự sở hữu tài sản của mình.
Và còn lựa chọn ví không tự lưu ký nào tốt hơn một chiếc ví có thể bảo vệ khóa riêng trong một con chip chống hack? Bạn hoàn toàn có thể yên tâm rằng USDC của mình không chỉ an toàn trước các bên trung gian, mà còn được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công từ xa và cả tấn công vật lý.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
USDC có an toàn không?
USDC là một token ERC-20, vì vậy khi nói đến bảo mật kỹ thuật, nó phụ thuộc vào mạng lưới Ethereum. Nếu bạn lo ngại về độ an toàn của tỷ giá neo, thì trách nhiệm đó thuộc về Circle. Để đảm bảo tính minh bạch, USDC được kiểm toán bởi bên thứ ba và các báo cáo về quỹ dự trữ được công bố định kỳ. Ngoài ra, nó cũng tuân thủ các quy định của Hoa Kỳ. Những yếu tố này khiến USDC tương đối an toàn cả về mặt kỹ thuật lẫn tài chính.
Tuy nhiên, mức độ an toàn của USDC cũng phụ thuộc vào địa chỉ ví mà bạn lưu trữ nó. Nếu bạn muốn đảm bảo USDC được bảo vệ tốt nhất, lựa chọn tối ưu là lưu trữ trong ví phần cứng (hardware wallet). Bởi ví phần cứng là ví non-custodial, nghĩa là chỉ bạn mới có quyền truy cập vào tài sản của mình. Đồng thời, chúng cũng miễn nhiễm với các mối đe dọa trực tuyến, cho phép bạn khám phá hệ sinh thái Web3 mà không cần lo lắng hacker truy cập vào USDC của mình.
USDC có mặt trên những blockchain nào?
USDC hiện có mặt trên nhiều blockchain khác nhau. Nhà phát hành của nó, Circle, vẫn đang tiếp tục mở rộng sự hiện diện của USDC trong toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa. Việc triển khai này phụ thuộc vào từng loại blockchain, trong đó USDC được triển khai thông qua smart contract đối với các blockchain tương thích Ethereum Virtual Machine (EVM), và sử dụng token primitives tích hợp sẵn đối với các blockchain không tương thích EVM.
Hiện tại, USDC có mặt nguyên bản (native) trên 15 mạng blockchain, bao gồm: Algorand, Arbitrum, Avalanche, Base, Ethereum, Flow, Hedera, Near, Noble, Optimism, Polkadot, Solana, Stellar và Tron, và dự kiến sẽ tiếp tục tích hợp thêm trong tương lai.
USDC có phải là stablecoin không?
Có. USDC là một stablecoin. Với vai trò là stablecoin, giá trị của USDC được neo trực tiếp vào đồng đô la Mỹ. Để đạt được điều này, USDC được bảo chứng hoàn toàn bằng các tài sản có giá trị tương đương.
