Private keys vs seed phrase khác nhau ở điểm nào?

Nếu bạn cảm thấy chưa chắc đâu là cái nào, thì đây chính là bài viết dành cho bạn. Tại đây, chúng ta sẽ đi vào chi tiết private key, seed phrase và sự khác biệt giữa chúng. Nếu bạn có một ví crypto, rất có thể bạn đã từng gặp các thuật ngữ private key, seed phrase, ví và địa chỉ blockchain. Bạn thậm chí có thể biết rằng mình cần giữ an toàn cả private key lẫn seed phrase, nhưng bạn có biết sự khác biệt giữa chúng không?

Private key và seed phrase đều là một phần trong các tính năng bảo mật của ví crypto. Và việc hiểu sự khác biệt giữa chúng là điều bắt buộc để giữ chúng an toàn. Hãy cùng khám phá lý do vì sao.

Private key là gì?

Private key là yếu tố trung tâm của quyền sở hữu tiền điện tử. Blockchain là một mạng lưu trữ kỹ thuật số, và việc có private key cho một địa chỉ blockchain nhất định nghĩa là bạn kiểm soát mọi thứ tại địa chỉ đó. Ví crypto của bạn tạo một private key, cùng với public key tương ứng, mỗi khi bạn tạo một tài khoản mới.

Cách dễ nhất để hình dung về các cặp khóa là tưởng tượng public key của bạn giống như một hộp thư bưu điện: nó cho phép người khác tìm thấy bạn và gửi đồ cho bạn. Ngược lại, private key cho phép bạn truy cập những gì bên trong và gửi tài sản đi, giống như việc có chìa khóa của hộp thư. Về bản chất, private key là thứ trao quyền kiểm soát đối với một tài khoản cụ thể và toàn bộ tài sản bên trong tài khoản đó. Đây là lý do việc quản lý private key một cách có trách nhiệm lại quan trọng đến vậy.

Vấn đề với Private keys

Private keys có thể nằm ở trung tâm quyền kiểm soát crypto của bạn, nhưng chúng đi kèm một khó khăn lớn: chúng dài và phức tạp. Để giải thích, ở dạng thô, một private key là một chuỗi gồm 256 số 1 và 0. Một con số dài như vậy không phải là định dạng thực tế để con người ghi lại. Hãy nhớ rằng, một sai lầm trên blockchain không thể được hoàn tác, vì vậy độ dài quá lớn của private key khiến chúng trở nên rủi ro. Rất dễ ghi sai private key, và nếu bạn làm vậy, bạn sẽ mất quyền truy cập vào crypto của mình.

Vấn đề này càng nghiêm trọng hơn khi bạn muốn quản lý nhiều tài khoản. Việc ghi lại nhiều private key một cách chính xác và lưu trữ bản ghi đó ngoại tuyến không dễ như vẻ ngoài của nó. Bất kỳ ai quản lý nhiều tài khoản đều cần một ví có khả năng lưu trữ nhiều chuỗi ký tự mà không mắc lỗi.

Giải pháp: mnemonic dễ đọc, tức seed phrase của bạn

Seed phrase của bạn, còn được gọi là cụm khôi phục bí mật hoặc mnemonic phrase, là một chuỗi gồm 12, 18 hoặc 24 từ được dùng để sao lưu ví tiền điện tử. Về cơ bản, nó hoạt động như chìa khóa tổng cho tất cả private key của bạn. Khi những từ này được nhập vào một ví crypto khác, theo đúng thứ tự, chúng sẽ khôi phục tất cả private key mà bạn đã lưu trữ trong ví crypto ban đầu. Việc có cụm từ này nghĩa là ngay cả khi bạn mất quyền truy cập vào ví crypto, bạn vẫn có thể khôi phục các tài khoản một cách dễ dàng. Điều đó cũng có nghĩa là bạn không cần ghi lại từng private key riêng biệt. Ví HD sử dụng cùng một derivation path (đường dẫn tạo địa chỉ), nghĩa là với cùng một seed phrase, bạn luôn có thể khôi phục cùng một bộ private key, từ đó mở khóa cùng các tài khoản.

Seed phrase của tôi hoạt động như thế nào?

Seed phrase của bạn có thể trông giống như một chuỗi từ ngẫu nhiên, và theo một cách nào đó, nó bắt buộc phải như vậy. Để làm rõ, seed phrase của bạn được dẫn xuất từ một con số ngẫu nhiên dài gọi là entropy. Con số này phải rất ngẫu nhiên, vì nếu không, kẻ tấn công có thể truy cập tài sản của bạn bằng cách đoán seed phrase. Mặc dù nền tảng của con số là ngẫu nhiên, seed phrase của bạn luôn chứa các từ nằm trong danh sách 2048 từ tiếng Anh có thể có. Danh sách này được gọi là BIP-39 standard Word List, và hiện nay phần lớn ví HD đều sử dụng tiêu chuẩn này. Vì vậy, bạn có thể khôi phục ví crypto của mình bằng bất kỳ nhà cung cấp ví nào hỗ trợ tiêu chuẩn hóa này.

Private keys vs seed phrase: Điểm giống nhau

Hãy giữ cả hai ngoại tuyến

Đáng tiếc là thiết bị Web2 của bạn, dù là điện thoại hay máy tính, gần như là nơi kém an toàn nhất để lưu private key hoặc seed phrase. Bất kỳ thứ gì kết nối với Internet đều có thể trở thành mục tiêu của các cuộc hack từ xa và malware, cho phép tác nhân xấu xem dữ liệu được lưu trên máy tính của bạn, thậm chí có thể trích xuất private key hoặc seed phrase. Đây là lý do lưu trữ trên máy tính đơn giản không phải là một giải pháp an toàn.

Ví phần mềm, còn được gọi là hot wallet, lưu trữ private key và seed phrase trực tiếp trên thiết bị chủ của chúng. Đây là một thực tế đơn giản nhưng tạo ra một lỗ hổng bảo mật rất lớn. Vì vậy, ví phần mềm ít phù hợp hơn để bảo vệ tài sản dài hạn. Một giải pháp tốt hơn nhiều là lưu trữ các private key đó ngoại tuyến trong ví giấy hoặc ví phần cứng. Ví dụ, Ledger signers lưu trữ private key của bạn ngoại tuyến và cho phép bạn ký giao dịch trong một môi trường tách biệt khỏi thiết bị Web2 của bạn, chẳng hạn như smartphone hoặc laptop. Lưu trữ ngoại tuyến là giải pháp an toàn duy nhất để lưu trữ các khóa này, vì nó giúp bạn an toàn trước hacker.

Vì những lý do tương tự, bạn không bao giờ nên tải bản sao dạng văn bản hoặc hình ảnh của seed phrase từ bất kỳ ví crypto nào lên các dịch vụ lưu trữ online. Việc tải seed phrase của bạn lên cloud có thể là tất cả những gì hacker cần để truy cập tài khoản của bạn.

Private keys và seed phrase khác nhau ở điểm nào?

Seed phrase kiểm soát nhiều tài khoản, trong khi mỗi private key chỉ kiểm soát một tài khoản

Mỗi tài khoản crypto trong ví của bạn được kiểm soát bởi một private key riêng biệt. Private key này là thứ cho phép bạn ký giao dịch, xác minh rằng bạn đồng ý với các điều khoản của từng đề xuất. Mỗi giao dịch bạn ký được thực thi trên một tài khoản cụ thể và được ký bằng private key tương ứng. Điều đó có nghĩa là nếu bạn phê duyệt bất kỳ smart contract nào, chúng chỉ có thể truy cập tài sản của bạn trong tài khoản đó. Mở rộng ra, điều đó cũng có nghĩa là nếu một tác nhân xấu có được private key đó, chúng chỉ có thể di chuyển tài sản trong tài khoản cụ thể đó.

Không giống private key, bạn không thể trực tiếp ký bất kỳ giao dịch nào bằng seed phrase. Tuy nhiên, bất kỳ ai có seed phrase của bạn đều có quyền truy cập tức thì vào mọi private key, và do đó là mọi tài khoản đơn lẻ trong ví crypto của bạn. Nếu nó rơi vào tay kẻ xấu, rủi ro tiềm tàng đối với crypto của bạn lớn hơn nhiều so với việc chỉ lộ một private key. Vì vậy, học cách lưu trữ seed phrase an toàn là điều bắt buộc.

Quản lý crypto của bạn với sự tự tin

Blockchain, một mạng công khai rộng lớn về lưu trữ kỹ thuật số, đã cách mạng hóa hệ thống tiền tệ của chúng ta và nhiều lĩnh vực khác, bằng cách cho phép người dùng sở hữu tài sản số độc lập với ngân hàng hoặc bên thứ ba. Private key là thứ liên kết duy nhất bạn với địa chỉ blockchain của mình, trong khi seed phrase là dấu vân tay của toàn bộ tài sản blockchain mà bạn có thể dùng như một bản sao lưu nếu làm mất ví crypto.

Blockchain có thể là một không gian khó để thành thạo, với các thuật ngữ mới cần hiểu và những rủi ro mới cần nhận biết. Nhưng bằng cách liên tục tự trang bị kiến thức về các thực hành tốt nhất và các công cụ có sẵn, bạn sẽ tự do tận hưởng thành quả của việc trở thành ngân hàng của chính mình, mà không phải chịu áp lực.

Mua hàng chính hãng

Các thiết bị ví lạnh Ledger luôn có mặt sẵn tại DigiBit – đại lý uỷ quyền của Ledger tại Việt Nam. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bạn luôn có thể liên hệ với Team DigiBit để được hỗ trợ.