VeChain là gì?

Công nghệ blockchain, nền tảng đứng sau thế giới tiền mã hóa đầy sôi động, đang tạo ra những đột phá trong nhiều ngành nghề, từ ngân hàng, bảo hiểm, y tế, giải trí cho đến định danh số và theo dõi chuỗi cung ứng. Theo công ty nghiên cứu Gartner, blockchain sẽ tạo ra hơn 3 nghìn tỷ USD giá trị kinh doanh mới vào cuối thập kỷ này. 

Tuy nhiên, không một blockchain đơn lẻ nào có thể đáp ứng toàn bộ tiềm năng đó cũng như nhu cầu đa dạng của các lĩnh vực khác nhau trên toàn cầu. Thay vào đó, một cấu trúc đa chuỗi (multi-chain) đang dần hình thành, với nhiều mạng lưới khác nhau được xây dựng để phục vụ các trường hợp sử dụng riêng biệt. 

Một ví dụ điển hình của blockchain được thiết kế cho mục đích chuyên biệt chính là VeChain: một blockchain công khai được xây dựng dành cho việc áp dụng rộng rãi công nghệ blockchain trong môi trường doanh nghiệp. 

Vậy điều gì khiến VeChain trở nên khác biệt, blockchain này mang lại giá trị gì và đâu là những hạn chế của nó? Hãy cùng tìm hiểu cách VeChain vận hành, nó dành cho ai và nhiều khía cạnh khác.

VeChain là gì?

VeChain là một giao thức blockchain Layer 1 cung cấp cho doanh nghiệp một nền tảng phát thải carbon thấp, có khả năng mở rộng cao để xây dựng và vận hành các ứng dụng phi tập trung (dApps). Mục tiêu cốt lõi của giải pháp blockchain hướng doanh nghiệp này là mang lại mức độ minh bạch chưa từng có cho chuỗi cung ứng sản phẩm, từ đó trao quyền thông tin cho các bên liên quan cũng như cho toàn bộ thị trường. 

Ban đầu, VeChain được xây dựng như một công cụ quản lý chuỗi cung ứng, sử dụng chip thông minh, công nghệ nhận dạng bằng sóng vô tuyến (RFID) và các cảm biến để gửi thông tin sản phẩm lên mạng blockchain, cho phép các bên được ủy quyền theo dõi theo thời gian thực. 

Theo thời gian, nền tảng này đã mở rộng để cung cấp nhiều giải pháp dữ liệu hơn. Một số đối tác lớn của VeChain bao gồm BMW, Walmart Trung Quốc và DNV GL, đồng thời dự án cũng nhận được khoản đầu tư đáng kể từ PricewaterhouseCoopers (PwC) và có Boston Consulting Group (BCG) làm đối tác chiến lược trong một số sáng kiến về phát triển bền vững.

Ai là người tạo ra VeChain?

Sunny Lu, cựu giám đốc công nghệ thông tin của Louis Vuitton Trung Quốc, đã đồng sáng lập VeChain cùng Jay Zhang vào năm 2015, khởi đầu dự án như một công ty con của Bitse – một công ty blockchain tại Trung Quốc. 

Năm 2017, VeChain tiến hành chào bán tiền điện tử ban đầu (ICO) trên blockchain Ethereum với 1 tỷ token VEN và huy động thành công 20 triệu USD. Đến năm 2018, VeChain chuyển từ Ethereum sang blockchain riêng của mình mang tên VeChainThor, đồng thời thực hiện hoán đổi token từ VEN sang token gốc mới là VET theo tỷ lệ 1:100. 

Triết lý của VeChain được xây dựng dựa trên niềm tin vào sức mạnh của sự hợp tác hiệu quả, do đó dự án hướng tới việc cung cấp cho doanh nghiệp, chính phủ và cá nhân một mạng blockchain có khả năng mở rộng cao và minh bạch, được tối ưu cho việc truyền dữ liệu nhanh và an toàn.

Các loại tiền mã hóa gốc của VeChain

Mô hình kinh tế của VeChain bao gồm hai token gốc: VET, đóng vai trò lưu trữ giá trị, và VTHO, được dùng để thanh toán phí giao dịch trên mạng. Mục tiêu của cách tiếp cận này là tách chi phí sử dụng mạng khỏi sự đầu cơ của thị trường. Giống như hầu hết các tiền mã hóa khác, VET có thể biến động giá mạnh, và việc sử dụng một token riêng biệt để chi trả phí giúp VeChain duy trì mức phí ổn định bằng cách điều chỉnh nguồn cung VTHO khi cần thiết.

Token VET là gì?

VeChain Token (VET) là một trong hai token gốc của VeChain, phục vụ nhiều mục đích như lưu trữ và chuyển giá trị trên mạng, đồng thời cho phép người nắm giữ tham gia biểu quyết quản trị. Ngoài ra, những người giữ VET còn nhận được phần thưởng là VTHO, và chỉ cần nắm giữ VET trong ví chính thức là có thể bắt đầu tạo ra VTHO.

Token VTHO là gì?

Tương tự như cách Ethereum sử dụng ETH làm phí gas, VTHO chính là nhiên liệu để vận hành các giao dịch và hợp đồng thông minh trên blockchain VeChainThor. Token này được tạo ra thông qua việc nắm giữ VET, và tỷ lệ tạo cũng như mức phí yêu cầu cho giao dịch có thể được VeChain Foundation điều chỉnh để duy trì sự ổn định của phí mạng.

VeChain hoạt động như thế nào?

Để hiểu rõ cơ chế vận hành của VeChain, cần nhìn vào hai thành phần cốt lõi của blockchain này.

Cơ chế đồng thuận Proof-of-Authority

VeChain sử dụng cơ chế đồng thuận Proof-of-Authority (PoA), trong đó các trình xác thực (validator) đạt được vị trí của mình thông qua sự kết hợp giữa việc đặt cọc tài chính và công khai danh tính. 

Điều này khác với Proof-of-Work (PoW), nơi thợ đào cạnh tranh giải các bài toán phức tạp, và Proof-of-Stake (PoS), nơi validator được chọn dựa trên số lượng và thời gian staking. 

PoA không tiêu tốn nhiều năng lượng và cũng không cần số lượng lớn validator để đạt đồng thuận, tuy nhiên vì dựa một phần vào uy tín, nên danh tính của các validator phải được tiết lộ để đảm bảo trách nhiệm. 

Trên VeChain, các node xác thực được gọi là Authority Masternode, và chỉ có 101 node như vậy được VeChain Foundation lựa chọn. Để đủ điều kiện, một masternode phải staking ít nhất 25 triệu VET, sở hữu phần cứng chuyên dụng và trải qua quy trình KYC đầy đủ. 

Những node này nhận 30% tổng lượng VTHO tạo ra từ phí giao dịch và nắm 30% quyền biểu quyết.

Các tính năng Meta-Transaction

Mạng blockchain VeChainThor sử dụng các tính năng meta-transaction nhằm giúp hệ thống thân thiện hơn với doanh nghiệp khi triển khai và áp dụng. Cụ thể, các tính năng này bao gồm:

Các tính năng Meta-Transaction

Phân bổ phí: VeChain sử dụng cơ chế mà họ gọi là “flexible transaction fee schemes” (cơ chế phí giao dịch linh hoạt). Về bản chất, đây là các tùy chọn cho phép nhiều bên cùng tham gia thanh toán phí giao dịch. Ví dụ, người dùng có thể thêm một tài khoản được kiểm soát bởi smart contract, chuyên dùng để thanh toán phí gas của mạng VeChain.

Vòng đời giao dịch có thể kiểm soát: Mô hình giao dịch của VeChain có những đặc điểm cho phép người dùng thiết lập vòng đời cho giao dịch. Nói cách khác, người dùng có thể đặt thời gian hết hạn cho giao dịch, nghĩa là giao dịch sẽ tự động bị hủy nếu không được xử lý trước một thời điểm nhất định.

Điều khoản (Giao dịch đa nhiệm): Tính năng này cho phép người dùng VeChain thực hiện nhiều khoản thanh toán trong cùng một giao dịch duy nhất.

Sự phụ thuộc giao dịch: Tương tự như việc thiết lập vòng đời giao dịch, người dùng VeChain cũng có thể cấu hình để một giao dịch chỉ được thực thi khi một giao dịch liên quan khác đã hoàn tất.

Ưu điểm của VeChain

Tiếp theo, hãy cùng xem xét những lợi thế nổi bật của giao thức blockchain này:

Cải thiện tính minh bạch trong chuỗi cung ứng

VeChain là một blockchain minh bạch và bất biến (immutable), vì vậy nó đặc biệt hữu ích trong quản lý chuỗi cung ứng. Nền tảng này nổi tiếng với khả năng theo dõi quá trình di chuyển của hàng hóa trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Trong quản lý chuỗi cung ứng, VeChain sử dụng chip thông minh (NFC), thẻ nhận dạng tần số vô tuyến (RFID) và mã QR để nhận diện và giám sát quá trình di chuyển của sản phẩm, đồng thời truyền dữ liệu theo thời gian thực.

Hệ thống lưu trữ dữ liệu được thu thập ở mọi giai đoạn trong hành trình của sản phẩm, cho phép tất cả các bên liên quan bao gồm cả người tiêu dùng cuối theo dõi và xác minh thông tin. Nhờ đó, tính xác thực của sản phẩm được nâng cao và niềm tin của người tiêu dùng cũng được củng cố.

Xử lý DApp phức tạp với tốc độ cấp doanh nghiệp

Thông qua việc sử dụng mô hình Proof-of-Authority (PoA) dựa trên danh tiếng, trong đó 101 authority nodes chịu trách nhiệm đạt được sự đồng thuận, VeChain có thể đạt được cơ chế consensus nhanh hơn so với nhiều mạng blockchain khác.

Việc giới hạn số lượng validator cũng giúp VeChain đạt được mức độ mở rộng (scalability) cao, phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, khả năng smart contract của VeChain cho phép nền tảng quản lý và vận hành các ứng dụng một cách hiệu quả. Để hỗ trợ điều này, giao thức cung cấp VORJ, một nền tảng cho phép bất kỳ ai tạo smart contract tùy chỉnh theo nhu cầu mà không cần viết code.

Cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa quá trình tạo smart contract và loại bỏ các rào cản kỹ thuật khi phát triển dApps.

Hỗ trợ ICO

Bằng cách hỗ trợ ICO (Initial Coin Offering), VeChain cho phép các công ty phát hành token riêng trên blockchain của mình.

Nhờ đó, các doanh nghiệp có thể dễ dàng tạo ra các loại tiền kỹ thuật số để giao dịch trên thị trường. Đồng thời, VeChain cũng mang lại sự linh hoạt khi cho phép doanh nghiệp phát hành cả token có thể thay thế (fungible tokens) và token không thể thay thế (NFTs).

Ngoài ra, quy trình này còn được tối ưu hóa thông qua các bộ công cụ (toolkits) và API, giúp việc triển khai trở nên đơn giản và hiệu quả hơn.

Nhược điểm của VeChain

Hệ thống mang tính tập trung

Như đã đề cập ở trên, VeChain chỉ có 101 authority master nodes tham gia vào quá trình đồng thuận.

Nếu so sánh với Bitcoin, vốn có hàng chục nghìn node, thì con số này nhỏ hơn rất nhiều. Việc thu hẹp số lượng node tham gia consensus giúp VeChain tăng khả năng mở rộng, nhưng đồng thời cũng khiến mạng mang tính tập trung cao.

Các hệ thống tập trung vốn tồn tại một số vấn đề cố hữu. Trên thực tế, chính những hạn chế này đã dẫn đến triết lý phi tập trung của tiền mã hóa ngay từ ban đầu.

Theo định nghĩa, khi có ít node hơn tham gia xác thực giao dịch, hệ thống có thể dễ bị tấn công hơn so với khi có nhiều node phân tán rộng rãi. Đồng thời, điều này cũng mở ra khả năng một số node có thể thông đồng với nhau, dẫn đến các hành động không mang lại lợi ích cho toàn bộ mạng lưới.

Tuy nhiên, cơ chế Proof of Authority của VeChain khiến các authority master nodes có động lực mạnh mẽ để hành xử đúng đắn.

Không chỉ vì họ có lợi ích tài chính đáng kể gắn liền với mạng lưới, mà họ còn phải công khai danh tính, điều này giúp việc truy vết và xử lý trở nên dễ dàng nếu họ có hành vi sai phạm.

Hệ thống bất lợi cho người dùng không KYC

Như đã đề cập trước đó, mạng VeChain yêu cầu bất kỳ ai muốn trở thành authority master node phải công khai danh tính và hoàn thành quy trình xác minh KYC đầy đủ.

Mặc dù điều này được thiết kế nhằm tăng cường bảo mật cho hệ thống, nhưng rõ ràng nó tạo ra bất lợi cho những người dùng muốn giữ ẩn danh và không thực hiện KYC.

Cần lưu ý rằng những người dùng không KYC vẫn có thể tham gia mạng lưới với vai trò economic nodes — các node chịu trách nhiệm một phần trong việc giám sát và kiểm soát authority master nodes.

Tuy nhiên, economic nodes có quyền biểu quyết thấp hơn đáng kể so với master nodes.

Cụ thể, những người nắm giữ ít nhất 1 triệu VET nhưng không KYC chỉ có 20% tổng số phiếu bầu, trong khi những người nắm giữ cùng số lượng token nhưng đã KYC sẽ có 30% quyền biểu quyết.

*Authority node: là các validator được cộng đồng lựa chọn, chịu trách nhiệm xác minh giao dịch và đảm bảo blockchain vận hành ổn định, liên tục.

*Master node: có nhiệm vụ xác thực các giao dịch và lưu trữ bản sao dữ liệu của mạng lưới. Tuy nhiên, các node này không tham gia vào quá trình tạo khối mới.

Truy cập VeChain với ví Ledger

1. Tải Sync Wallet từ VeChain và cài đặt.
2. Mở Sync, sau đó nhấn “Create Now (Tạo bây giờ)”, hoặc kết nối ví này với tài khoản VET trên thiết bị Ledger của bạn.
3. Mở ứng dụng VeChain trên thiết bị Ledger, sau đó nhấn vào nút “Ledger” trong Sync Wallet.
4. Đặt tên cho ví của bạn, sau đó nhấn “import (nhập)”. Các tài khoản VET của bạn sẽ xuất hiện trên bảng điều khiển, và từ đó bạn có thể bắt đầu nhận token VeChain.

Sức mạnh của self-custody — Dù là blockchain nào

Tóm lại, cho dù bạn quan tâm đến những lợi ích thân thiện với doanh nghiệp của VeChain, hay bất kỳ blockchain Layer 1 nào khác, thì self-custody vẫn là phương thức an toàn và đáng tin cậy nhất để tương tác với tiền mã hóa.

Khi sử dụng thiết bị Ledger, bạn có thể quản lý ví VeChain một cách dễ dàng, thậm chí stake token VET của mình.

Vậy bạn còn chờ gì nữa?

Hãy giành lại quyền kiểm soát tài sản của chính mình bằng cách sở hữu một thiết bị Ledger, và trải nghiệm cảm giác khám phá thế giới phi tập trung với sự tự tin tối đa.

Hiện tại, các thiết bị ký số Ledger luôn có mặt sẵn tại DigiBit – đại lý uỷ quyền của Ledger tại Việt Nam. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bạn luôn có thể liên hệ với Team DigiBit để được hỗ trợ.